İş Güvenliği Uzmanları için Mesleki Sorumluluk Sigortası

İş güvenliği uzmanlarının hukuki risklerle karşılaştığı her durumda, mesleki sorumluluk sigortası hem ekonomik hem de mesleki itibar açısından en güçlü savunma hattını oluşturuyor. 

iSG Haber yazarlarından Şah Şeyhmus Ektirici bu durumu kaleme aldı. İşte Şeyhmus Ektirici'nin yazısı:

İş güvenliği uzmanları, işyerlerinde riskleri tespit edip önleyici tedbirleri belirlemek ve bu süreci kayıt altına almakla yükümlüdür. Ancak görevlerin eksik, hatalı veya yetersiz yerine getirilmesi halinde uzmanlar; iş kazası veya meslek hastalığı durumlarında “taksirle yaralama” ya da “bilinçli taksirle ölüme neden olma” suçlamalarıyla karşı karşıya kalabilmektedir.

Mesleki sorumluluk sigortasının tanımı

Mesleki sorumluluk sigortası; iş güvenliği uzmanının görevini yerine getirirken kusur, ihmal veya hata sonucu üçüncü kişilere verebileceği zararları teminat altına alan bir sigorta türüdür. Doktor, avukat veya mühendislerde olduğu gibi, uzmanların da mesleki hatalarından kaynaklanabilecek maddi riskleri karşılamayı amaçlar. Böylece olası tazminat yükümlülükleri, dava ve savunma giderleri sigorta kapsamında güvence altına alınır.

Hukuki dayanak

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (Madde 8): Uzman, görevini mevzuata uygun yapmakla yükümlüdür; aksi halde doğacak zararlardan sorumlu tutulur.
• Türk Borçlar Kanunu (Madde 112 ve 49): Hizmet ilişkisi içinde kusurlu davranan kişi, meydana gelen zararı tazminle yükümlüdür.
• Türk Ceza Kanunu (Madde 85–89): Öngörülebilir bir riskin önlenmemesi sonucu ölüm veya yaralanma meydana gelirse cezai sorumluluk doğar.

Sigorta kapsamı ve istisnalar

Sigorta genel olarak şu durumları kapsar:

• Görev sırasında yapılan hata veya ihmal sonucu üçüncü kişilerin uğradığı zararlar
• Eksik ya da hatalı raporlama nedeniyle doğan maddi kayıplar
• Hukuki süreçlerde ortaya çıkan savunma giderleri
• Uzmanın kusuru oranında ödenen tazminatlar

Ancak kasıtlı ihlaller, suç sayılan eylemler, sigorta tarihinden önce meydana gelen olaylar ve idari para cezaları kapsam dışındadır.

Neden gerekli?

Kartalkaya yangını, Amasra maden kazası gibi olaylar, uzmanların doğrudan yargı önüne çıkarıldığı somut örneklerdir. Mahkemeler, işverene yapılan yazılı uyarıların eksikliğini veya yetersiz risk değerlendirmelerini “kusur” saymakta; bu da uzmanları cezai ve mali sorumlulukla karşı karşıya bırakmaktadır. Mesleki sorumluluk sigortası, uzmanın kusur oranına göre doğabilecek yüksek tazminat ve dava masraflarını karşılayarak profesyoneli ekonomik açıdan korur.

Pratik uygulama önerileri

Poliçede teminat limiti en az 500.000 TL olmalı, “geriye dönük koruma (retroaktif tarih)” mutlaka yer almalıdır. OSGB bünyesinde çalışan uzmanlar, işveren poliçesine dahil olup olmadığını yazılı olarak teyit etmeli; bağımsız çalışan uzmanlar ise kendi bireysel poliçelerini yaptırmalıdır. Her sözleşme yenilendiğinde poliçenin güncel bir kopyası dosyada bulundurulmalıdır.

Sonuç

İş güvenliği uzmanlığı, yüksek düzeyde hukuki, cezai ve mali risk barındıran bir meslektir. Uzmanlar doğrudan kazayı önleyemese bile, belgelenmeyen uyarılar veya eksik analizler ciddi sorumluluk doğurabilir. Bu nedenle mesleki sorumluluk sigortası, yalnızca finansal bir önlem değil; aynı zamanda mesleki itibar sorunudur.

Şah Şeyhmus EKTİRİCİ | Yazar