Erdinç Demir Yazdı: Yeni Nesil İşçi Dijital, Uzman Analog Kalırsa Ne Olur?

Günümüz iş dünyası büyük bir dönüşüm içerisinde. Yapay zekâ, büyük veri, otomasyon sistemleri, artırılmış gerçeklik gibi teknolojiler artık sadece ofis ortamlarında değil, üretim sahasında, maden ocağında, inşaat alanında ve limanlarda da karşımıza çıkıyor.

İş Güvenliği Uzmanı & Asbest Söküm Uzmanı Erdinç Demir kaleme aldı; İşin doğası kadar, işçilerin profili de değişiyor. Sahada çalışanlar artık U0’lı ve 2000’li yıllarda doğmuş, teknolojiyle büyümüş, dijital okuryazarlık seviyeleri yüksek bireyler.

Ancak bu değişimin tam merkezinde olması gereken bir alan ne yazık ki bu dönüşümün gerisinde kalıyor:
İş sağlığı ve güvenliği.

Dijitalleşen işçi – analog kalan uzman: Bir uçurumun eşiği

Yeni nesil işçiler mobil uygulamalarla çalışıyor, QR kodla işe giriş yapıyor, akıllı saatle nabzını ölçüyor. Ancak iş güvenliği uzmanı hâlâ:

• Word’de hazırladığı formları A4 kağıdına bastırıyor,
• Eğitimleri PowerPoint sunumlarıyla sürdürüyor,
• Risk analizlerini ıslak imzalı tutanaklarla belgelemeye çalışıyor.

Burada sadece teknik bir eksiklikten değil, aynı zamanda iletişim kopukluğundan söz ediyoruz.

Çünkü iş güvenliği sadece kural koymak değil, ikna etmek, anlatmak, ortak bir bilinç geliştirmek demektir. Ancak yeni kuşak, analog yöntemlerle bu bilinci edinmiyor. Onlar görsel, etkileşimli ve hızlı içerikle öğreniyor. Dijital ortamda aldığı uyarıyı daha ciddiye alıyor. Kısacası, dijital dil konuşmayan uzman, dijital işçiye ulaşamıyor.

Dünyada ne oluyor?

Almanya’da birçok büyük inşaat ve sanayi firması, iş güvenliği süreçlerini dijitalleştirmiş durumda. Sahadaki tüm çalışanlar, mobil uygulamalar üzerinden risk bildiriminde bulunabiliyor. Uzman, ofisten sahadaki tehlikeyi anlık görebiliyor. Ayrıca eğitimler sanal gerçeklik (VR) teknolojisiyle veriliyor. Örneğin bir forklift çarpışma senaryosu, işçiye bizzat yaşatılarak gösteriliyor.

İsveç’te, bir iş güvenliği uzmanı işe başlamadan önce dijital sistemleri kullanma yeterliliği sınavına tabi tutuluyor. Çünkü orada iş güvenliği, sadece kaza önleme değil, sürekli veri analizi
yaparak geleceği öngörme işi olarak görülüyor.

Finlandiya’da ise İSG uygulamalarında yapay zekâ destekli analizler kullanılmaya başlandı. İş yerindeki geçmiş kazalara ve çalışma alışkanlıklarına göre potansiyel risk senaryoları otomatik olarak çıkarılıyor.

Peki ya Türkiye?

Türkiye’de hâlâ iş güvenliği evrak odaklı yürütülüyor. Ne yazık ki;

• Risk analizleri çoğu zaman “kopyala-yapıştır” usulü hazırlanıyor,
• Eğitimler sıradan sunumlara indirgeniyor,
• Dijital araçların kullanımı çok sınırlı kalıyor.

Oysa Türkiye’nin genç ve teknolojiye yatkın bir iş gücü var. Ancak bu potansiyel, eski usul yöntemlerle törpüleniyor. Dijitalleşmeden uzak uzmanlar, sahada güvenlik kültürünü inşa edemiyor; çünkü güncel değil, ulaşabilir değil, ikna edici değil.

İş güvenliği uzmanları neden dijitalleşmeli?

1. Zaman Kazanmak İçin:
   Dijital sistemlerle saha denetimleri ve raporlamalar çok daha hızlı yapılabilir.
2. Anlık Müdahale İçin:
   Mobil bildirim sistemleriyle acil durumlara anında ulaşmak mümkündür.
3. Etkili Eğitim İçin:
   Artırılmış gerçeklik (AR), simülasyon ve interaktif eğitimler, geleneksel sunumların yerini almalı.
4. İşçiyle Aynı Dili Konuşmak İçin:
   Yeni nesil çalışanlar video, uygulama ve mobil uyarılarla öğrenmeye alışkın. Bu dili konuşan uzman, daha etkili olur.

Çözüm ne olmalı?

• İSG uzmanlarına dijital yetkinlik eğitimleri verilmelidir.
• İSG yazılımları yaygınlaştırılmalı ve firmalarca desteklenmelidir.
• İSG mevzuatı, dijital dönüşüme uygun hale getirilmelidir.
• Genç kuşak uzmanlar, dijital öncüler olarak desteklenmelidir.

Sonuç: Değişim Kaçınılmazdır, Direnen Değil Dönüşen Kazanır.

İş güvenliği, artık sadece kaskla, baretle değil, veriyle, yazılımla, hızla ve teknolojik bilinçle
sağlanabilir.
Analog kalan uzman, riskin gerisinde kalır. Oysa risk, her zaman öndedir.

Bu yüzden çağın gerisinde kalan değil, çağın ruhunu kavrayan iş güvenliği anlayışına ihtiyaç var. Ve bu dönüşümün öncüsü uzmanlar olmalı.

Erdinç Demir | Yazar
İş Güvenliği Uzmanı & Asbest Söküm Uzmanı