HABAŞ Demir-Çelik Fabrikası'nda patlama sonrası yangın!
05:40Fikret A. için adalet buluşmalarının ilki İzmir’de gerçekleşti
12:06Afşin-Elbistan Termik Santralinde Patlama Sonrası Yangın
09:38Ankara'da maden ocağında göçük: 1 işçi hayatını kaybetti 20 işçi yaralandı
12:362025 SGK verileri açıklandı: İş kazalarında artış devam ediyor
04:58Bakan Işıkhan müjdeyi verdi: İsg harcamalarında kamu modeli geliyor!
11:44Tuzla’da çakmak fabrikası alevlere teslim oldu
Bir toplumun en büyük yenilgisi, haksızlığı görememesi değildir. Haksızlığı gördüğü halde onu yaşamın değişmez gerçeği saymaya başlamasıdır.
17.11.2026 - 11:34
YAYINLANMA17.11.2026 - 11:41
GÜNCELLEME
İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ patlamasından sonra İSG gündemi, yönetmelikler ve birçok açıdan konuyu değerlendiren haber ve köşe yazılarını siz okuyucularımıza ulaştırdık.
Konuyu daha farklı bir yönden ele alan Soner Yalçın'ın odatv.com'da yayınlanan yazısını siz okuyucularımzla aynen paylaşmak isteriz.
İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım'da patlama oldu. On dokuz işçi hayatını kaybetti. İşçiler fabrika yolunu kapattı. Güvenli çalışma koşulları ve bağımsız denetim istedi. Karşılarında jandarmayı buldu…
Toplumun geri kalanı neredeydi?
Türkiye, 1984-2024 arasındaki kırk yılda PKK ile mücadelede 8 bin 486 asker, polis ve güvenlik korucusunu şehit verdi.
Bu kayıpların yarattığı toplumsal acının nedenleri kuşkusuz anlaşılıyor. Terör saldırısı, ülkenin ortak varlığına yönelmiş tehdit olarak görülüyor. Şehit cenazeleri ortak yasın simgesi…
Aynı süreci kapsayan kırk iki yıllık dönemde, iş kazalarında ölümler altı kat fazla… Kayıtlarda 55 bine yakın işçi ölümü var.
Buna rağmen işçi ölümleri neden aynı ölçüde toplumsal tepki doğurmuyor? Mesela son dönemde; Soma'da 301 madenci öldüğünde büyük acı yaşadık. Ardından Ermenek, Amasra ve başka facialar geldi. Öfkelendik, üzüldük ve ama unuttuk.
HABAŞ'ta ölenlerin ardından benzer sessizlik yaşanmasını analiz etmek gerekmiyor mu?
İnsan, başkasının ölümüne üzülür. Ancak bazı ölümler toplumun ortak acısına dönüşürken, neden bazıları sadece ölenlerin ailelerinin ve çalışma arkadaşlarının acısı olarak kalıyor?
Hangi düşünceler işçi ölümlerini toplumun gözünde olağanlaştırıyor?
BULANTI DUYMAYAN TOPLUM
Fransız filozof Jean-Paul Sartre, 1938'de yayınlanan “Bulantı” romanında insanın doğal ve zorunlu sandığı varoluşu sorguladı...
Roman kahramanı A. Roquentin, insanların sorgulamadan kabullendiği yaşamın gerçekte ne kadar anlamsız ve alışkanlıklarla örülü olduğunu görmeye başlar...
Sartre'dan hareketle işçi ölümlerine bakalım:
-Toplum, işçinin ekmeğini kazanırken ölmesini neden kaçınılmaz görüyor?
-İnsan yaşamını korumak yerine üretimin aksamamasını ne zamandır normal sayıyor?
İşçi ölümlerini kaçınılmaz sayıyorsunuz; kayıplara yol açan çalışma koşullarını sorgulamadan kabulleniyoruz. İnsana bulantı veren, önlenebilir ölümler karşısındaki toplumsal kayıtsızlık…
Bunun sebebi için Macar filozof Georg Lukacs’a ihtiyacımız var: “Tarih ve Sınıf Bilinci” kitabında, kapitalist toplumda insan ilişkilerinin nasıl ekonomik hesaplara dönüştüğünü yazdı.
Buna “şeyleşme” adını verdi:
-İnsanların değeri, kişiliklerinden, ihtiyaçlarından ve yaşamlarından çok, ekonomik sistem içindeki konumları ile ölçülmeye başlanıyor...
-Çalışma gücü alınıp- satılan metaya/ticari mala dönüşünce işçi, salt üretim maliyeti içinde değerlendiriliyor…
Bunun sonucu ekonomik ilişkilerle sınırlı kalmıyor, insanların dünyaya ve birbirlerine bakışını değiştiriyor:
Tükettiğiniz ürünleri biliyorsunuz fakat bunların hangi koşullarda üretildiğini bilmiyorsunuz.
İşçinin emeği yaşamımızın her yerinde ama kendisi toplumsal hafızanızda neredeyse yok.
İşte yabancılaşma burada başlıyor:
-İşçinin ürettiği malın değerini biliyorsunuz; o malı üretirken karşılaştığı tehlikelerden habersiz yaşıyor, hangi koşullarda çalıştığını yeterince sorgulamıyorsunuz...
Bir işçi öldüğünde üzülüyorsunuz ancak o ölümün sizin tüketiminizle, refahınızla ve alıştığımız ekonomik düzenle bağlantısını kurmuyorsunuz. Yani:
Emeğine her gün ihtiyaç duyduğumuz insanın yaşamına yabancılaşıyoruz. Marks'ın “meta fetişizmi” dediği durum karşımıza çıkıyor: Üretilen mala değer verirken onu üreten insanı görünmez kılmak...
İşçi ölümleri karşısındaki toplumsal duyarsızlığın en önemli nedenlerinden biri işte bu kopukluk...
ÇARESİZLİĞE TESLİMİYET
Bir toplumun en büyük yenilgisi, haksızlığı görememesi değildir. Haksızlığı gördüğü halde onu yaşamın değişmez gerçeği saymaya başlamasıdır.
HABAŞ'ta ölen işçiler karşısındaki toplumsal sessizliği buradan okumak gerek...
İnsanlar trafik kazalarının azalabileceğine, salgın hastalıkların önlenebileceğine, teknolojinin yaşamı kolaylaştıracağına inanıyor. Ama konu işçi ölümlerine geldiğinde aynı değişim beklentisini göstermiyor. Neden?
İşçi ölümü, toplumun zihninde çoğu zaman yoksulluğun doğal sonucu olarak yerleşiyor. Tehlikeli işlerde çalışan insanların ölme ihtimalini mesleklerinin kaçınılmaz bedeli sayıyor. Burada daha rahatsız edici düşünce var:
Toplum, işçinin ölümünü önlemek için ekonomik düzenin sorgulanmasına mesafeli duruyor. Çalışma düzenini değiştirmek, kazancı kimin paylaştığını, bedeli kimin ödediğini sorgulamıyor. Demem şu ki:
-Taziye mesajları, cenaze törenleri, yardım kampanyaları acıyı paylaşır; ölümün nedenlerini ortadan kaldırmaz…
Merhamet, toplumsal sorumluluğun yerini almamalı.
HABAŞ işçilerinin eylemleri bu nedenle önemli. Ölen arkadaşlarına ağlamakla yetinmediler, yeni ölümler yaşanmasın diye çalışma koşullarına itiraz ettiler.
Toplumun geniş kesimlerinde eksik olan işte bu irade…
İşçi ölümlerine duyarsızlık, acıma duygusunun yokluğundan çok, bu ölümlerin önlenebileceğine ve mevcut düzenin değiştirilebileceğine duyulan inancın zayıflığından kaynaklanıyor.
Ölüme üzülüp ölümün nedenlerine sessiz kalmak, duyarlılık değil, çaresizliğe teslim olmaktır…
Soner Yalçın
Odatv.com
Kaynak: ODA TV
BİR CEVAP YAZ
E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir