İBYS duyurusu İsg-Katip’ten kaldırıldı: Bakanlık kararı neden geri çekti?

*HABAŞ patlamasının ardından yayımlanan İBYS duyurusunun aynı gün yayından kaldırılması soru işaretlerine neden oldu. 2018-1 sayılı Dış Genelge'nin yürürlükten kaldırıldığı, Bakanlığa veri gönderiminin sona erdiği ve web servis izinlerinin iptal edildiği açıklanmıştı. İSGHaber, duyurunun kaldırıldığını Bakanlık yetkililerinden teyit etti.*

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından 10 Kasım 2026 tarihinde İSG-KATİP üzerinden yayımlanan İBYS duyurusu, aynı gün sistemden kaldırıldı.

27 Şubat 2018 tarihli ve 2018-1 sayılı Dış Genelge'nin yürürlükten kaldırıldığının bildirildiği duyuruda, bundan sonraki süreçte İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Yönetim Sistemi (İBYS) kapsamında Bakanlığa veri gönderilmesine gerek kalmadığı belirtilmişti. Ayrıca veri gönderiminde kullanılan web servis erişim izinlerinin iptal edildiği açıklanmıştı.

Ancak duyurunun aynı gün yayından kaldırılması, kararın gerekçesi ve uygulamanın geleceği konusunda soru işaretlerini beraberinde getirdi.

İSGHaber, duyurunun yayından kaldırıldığını Bakanlık yetkililerinden doğrudan teyit etti. Buna karşın duyurunun neden kaldırıldığı, genelgeyi yürürlükten kaldıran kararın geçerliliği ve veri gönderimine ilişkin uygulamanın güncel durumu hakkında henüz kamuoyuna açık bir açıklama yapılmadı.

## İBYS'de ne değişiyordu?

İBYS, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında işyerlerinde üretilen verilerin dijital ortamda Bakanlığa aktarılması ve merkezi olarak değerlendirilmesi amacıyla oluşturulmuştu.

2018-1 sayılı Dış Genelge ile bu veri aktarımının usul ve esasları belirlenmiş, İSG yazılımları ve entegratörler aracılığıyla Bakanlığa veri gönderilmesi uygulaması hayata geçirilmişti.

10 Kasım tarihli duyuruda ise üç önemli değişiklik bildirildi:

- 27 Şubat 2018 tarihli 2018-1 sayılı Dış Genelge yürürlükten kaldırıldı.
- İBYS kapsamında Bakanlığa veri gönderilmesine artık gerek olmadığı belirtildi.
- Veri aktarımında kullanılan web servis erişim izinlerinin iptal edildiği açıklandı.

Duyurunun yayından kaldırılmasıyla birlikte bu kararın uygulamadaki son durumu belirsiz hale geldi.

## HABAŞ patlamasının ardından gelen zamanlama dikkat çekti

İBYS duyurusunun yayımlandığı tarihten bir gün önce, 9 Kasım'da İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde büyük bir patlama meydana geldi.

Menemen Cumhuriyet Başsavcılığının 10 Kasım tarihli açıklamasına göre patlamada 17 işçi hayatını kaybetti, 15 işçi yaralandı. Soruşturma kapsamında aralarında şirket yöneticileri, fabrika yöneticileri ve mühendislerin de bulunduğu 11 şüpheli gözaltına alındı. Fabrikada üretim faaliyetleri durdurulurken bir işçiyi arama çalışmaları devam etti.

İBYS duyurusunun böylesine ağır sonuçları olan bir iş kazasının hemen ardından yayımlanması ve aynı gün kaldırılması, zamanlamaya ilişkin soruları artırdı.

Ancak İBYS kararının HABAŞ patlamasıyla bağlantılı olduğunu gösteren doğrulanmış bir belge veya resmî açıklama bulunmuyor. İki gelişme arasında doğrudan bir ilişki kurmak için henüz yeterli bilgi yok.

## Bakanlığın topladığı İSG verileri nasıl değerlendiriliyordu?

İBYS'nin en önemli işlevlerinden biri, işyerlerinde üretilen iş sağlığı ve güvenliği verilerinin merkezi bir sistemde toplanarak analiz edilebilmesiydi.

Bu veriler; işyerlerindeki risklerin izlenmesi, sektörel değerlendirmelerin yapılması ve önleyici politikaların geliştirilmesi bakımından önemli bir potansiyel taşıyordu.

HABAŞ patlaması sonrasında ise önemli bir soru yeniden gündeme geliyor:

Bakanlık, işyerlerinden elde ettiği İSG verilerini denetim planlamasında ve risk analizlerinde ne ölçüde kullanıyor?

İBYS kapsamında bugüne kadar toplanan verilerin hangi analizlerde değerlendirildiği, yüksek riskli işyerlerinin belirlenmesinde kullanılıp kullanılmadığı ve sistemin gelecekte nasıl işletileceği açıklığa kavuşturulmalı.

İş sağlığı ve güvenliğinde dijitalleşme, yalnızca kayıtların elektronik ortamda tutulması anlamına gelmemeli. Asıl hedef, verilerin iş kazaları meydana gelmeden önce riskleri tespit edebilen bir erken uyarı mekanizmasına dönüştürülmesi olmalı.

## İSGHaber Bakanlığa soruyor

İSGHaber olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünden aşağıdaki soruların yanıtlanmasını bekliyoruz:

1. 2018-1 sayılı Dış Genelge'nin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin karar hangi tarihte ve hangi gerekçeyle alındı?
2. 10 Kasım 2026 tarihinde İSG-KATİP üzerinden yayımlanan duyuru neden aynı gün yayından kaldırıldı? Genelgenin yürürlükten kaldırılması kararı geçerliliğini koruyor mu?
3. İBYS veri gönderiminde kullanılan web servis erişim izinleri tamamen iptal edildi mi? İptal işlemi hangi tarihte uygulamaya konuldu?
4. HABAŞ'ın Aliağa tesisinden İBYS kapsamında Bakanlığa hangi veriler aktarılmıştı? Bu veriler denetim ve risk değerlendirme süreçlerinde kullanıldı mı?
5. İBYS kapsamında 2018 yılından bu yana toplanan veriler nasıl değerlendirildi? Bu veriler üzerinden sektörel risk analizleri ve önleyici çalışmalar gerçekleştirildi mi?
6. İBYS'nin yerine yeni bir dijital veri toplama ve izleme sistemi kurulacak mı? İşyerlerinden ve OSGB'lerden İSG verileri bundan sonra hangi yöntemle alınacak?
7. İBYS kapsamında oluşturulan geçmiş veri havuzu korunacak mı ve bu veriler gelecekteki İSG politikalarının geliştirilmesinde kullanılmaya devam edecek mi?

## İSG'de veri toplamak değil, veriyi kullanmak önemli

Türkiye'nin iş sağlığı ve güvenliği alanında en önemli ihtiyaçlarından biri, işyerlerinden elde edilen verilerin etkin biçimde kullanılmasıdır.

İş kazaları yaşandıktan sonra sorumluları belirlemek kadar, kazalar meydana gelmeden önce riskleri tespit edebilen bir sistem kurmak da kamu otoritesinin temel öncelikleri arasında olmalıdır.

İBYS'nin kaldırılması veya veri aktarım yönteminin değiştirilmesi söz konusuysa, bunun gerekçesi ve yerine getirilecek yeni sistem kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Çünkü iş sağlığı ve güvenliğinde dijital veri yönetimi bir bürokratik işlem değil, insan hayatını korumaya yönelik önleyici politikanın önemli bir parçasıdır.

*İSGHaber olarak konunun takipçisi olmaya ve Bakanlıktan gelecek açıklamaları kamuoyuyla paylaşmaya devam edeceğiz.*