Türkiye’de her yıl yüzlerce çalışan iş kazalarında hayatını kaybediyor. Binlercesi yaralanıyor. Rakamlar değişiyor… Acı değişmiyor.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu var; Tebliğler var. Peki ya irade var mı?

Sorun Nerede?

İş güvenliği uzmanı ayrı konuşuyor. İşyeri hekimi ayrı düşünüyor. Diğer sağlık personeli sistemin içinde ama karar mekanizmasının dışında kalıyor. OSGB’ler piyasa baskısıyla hareket ediyor. Uzman “uyarıyorum” diyor. İşveren “maliyet” diyor.

Sonuç?

Tutanak tutuluyor. İmza atılıyor. Bir sonraki kazaya kadar herkes rahatlıyor. Gerçek şu;

İSG profesyonelleri dağınık oldukça güçsüzdür. Güçsüz oldukça etkisizdir. Etkisiz oldukça sistem sadece kâğıt üzerinde işler. Bugün bir uzman işverene karşı yaptırım gücü hissetmiyorsa,
bu onun bilgisizliğinden değil, mesleki dayanışmanın zayıflığındandır.

Birlik ne sağlar?

•    Ortak etik duruş
•    Mesleki standartların korunması
•    Haksız baskılara karşı kolektif tavır
•    Bilimsel veri temelli ortak raporlama
•    Kamu otoritesi nezdinde güçlü temsil

Avrupa’da meslek odaları ve güçlü profesyonel birlikler; hem politika üretir hem denetim mekanizmasını etkiler. Bizde ise çoğu zaman “yalnız uzman” modeli var.

Yalnız uzman, güçlü sistem kuramaz.

Bu bir meslek meselesi değil, kültür meselesi

İş sağlığı ve güvenliği bir evrak düzeni değil, bir kültür inşasıdır. Kültür ise tek tek bireylerle değil, örgütlü bilinçle oluşur. Eğer İSG profesyonelleri ortak akıl üretmezse:

• Cezalar artar ama kazalar azalmaz.
• Eğitim verilir ama davranış değişmez.
• Mevzuat güncellenir ama uygulama zayıf kalır.

Birlik olmazsak sadece konuşuruz.

Öğr. Gör. Umut ELBİR