M. Nurullah ACAR Yazdı: Okullarda Alınması Gereken 40 İş Güvenliği Önlemi

Okullarda sadece bilgi değil, güvenlik de öncelikli olmalı! Eğitim hayatının en önemli unsurlarından biri, öğrencilerin ve okul personelinin güvenli bir ortamda bulunmasıdır.

Yeni eğitim-öğretim dönemine girerken, okullarda iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanması, olası kazaların önüne geçmek adına büyük önem taşıyor. İşte bu kapsamda alınması gereken 40 temel tedbir...

İşte okullarda alınması gereken 40 kritik önlem...

• 1. Okul binasında en az iki farklı acil çıkış kapısı bulunmalı ve bu kapıların yönü, yönlendirme tabelalarıyla net bir şekilde gösterilmelidir. (Okul büyüklüğü ve kullanıcı kişi sayısına göre kapı sayısı artırılabilir.)
• 2. Her dönemin başında öğrencilerle birlikte, yangın ve deprem gibi afet durumlarına karşı uygulamalı tahliye tatbikatları düzenlenmelidir.
• 3. Yangın söndürme cihazları; kolay ulaşılabilir, görünür yerlerde konumlandırılmalı ve her yıl düzenli olarak yetkili firmalar tarafından bakım ve dolum kontrolleri yapılmalıdır.
• 4. Okulda yer alan yangın alarm sistemi düzenli aralıklarla test edilmeli ve sistemin her an çalışır durumda olması sağlanmalıdır.
• 5. Tüm okul çalışanları, temel ilk yardım eğitimi almalı ve bu eğitimin geçerlilik süresi dolmadan yenilenmesi sağlanmalıdır.
• 6. Her katta en az bir ilk yardım dolabı bulunmalı; içindeki malzemeler eksiksiz, kullanılabilir durumda olmalı ve düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.
• 7. Acil durum planları, okulun girişinde, her katta ve sınıf kapılarında kolayca okunabilecek şekilde asılmalı, öğrenci ve personel bu planlara aşina olmalıdır.
• 8. Okul binasının elektrik panosu ve doğalgaz vanası gibi kritik noktalarının yeri, tüm teknik personele ve yönetici personele açıkça bildirilmelidir.
• 9. Olası bir afet anında öğrenci velilerine ulaşılabilmesi için iletişim bilgileri düzenli olarak güncellenmeli ve sistemli bir kayıt altında tutulmalıdır.
• 10. Tüm okul çalışanlarına, yılda en az bir kez afet bilinci ve kriz yönetimi konusunda eğitim verilmelidir.

🛠 Fiziksel ortam ve altyapı güvenliği

• 11. Elektrik tesisatı, yetkili kişiler tarafından yılda en az bir defa denetlenmeli; prizler, anahtarlar ve kablolar korunaklı şekilde monte edilmelidir.
• 12. Isıtma sistemlerinin filtreleri ve baca kontrolleri her yıl kış sezonu öncesi yapılmalı, karbonmonoksit sensörleri düzenli olarak test edilmelidir.
• 13. Asansörlü okullarda, asansörlerin periyodik muayeneleri yapılmalı ve bakımların yapıldığına dair raporlar görünür şekilde asılmalıdır.
• 14. Merdivenlerde iki taraflı korkuluk bulunmalı ve basamak kenarlarına kaymayı önleyici bantlar yerleştirilmelidir.
• 15. Lavabo ve tuvaletler, öğrencilerin yaş grubuna uygun yükseklikte dizayn edilmeli ve bu alanlarda düzenli temizlik denetimleri yapılmalıdır.
• 16. Tuvaletlerde sabun, kağıt havlu ve sıvı dezenfektan gibi hijyen ürünleri eksiksiz bulundurulmalı ve bunların düzenli kontrolü sağlanmalıdır.
• 17. Sınıf dolapları, raflar ve kitaplıklar çocukların üzerine devrilmesini önlemek amacıyla duvara sabitlenmelidir.
• 18. Cam bölmeler ve cam kapılar, öğrenciler tarafından fark edilebilecek şekilde reflektif çıkartmalarla işaretlenmelidir.
• 19. Okulun bahçesi ve oyun alanları çukur, kırık zemin, gevşek taş veya demir gibi tehlike unsurlarından arındırılmalı, zemini düşmelere karşı uygun malzeme ile kaplanmalıdır.
• 20. Kimya laboratuvarlarında kullanılan kimyasal maddeler kilitli dolaplarda, MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formları) ile birlikte muhafaza edilmelidir.

Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri

• 21. Öğrencilere her eğitim yılı başında okul kuralları, güvenli davranış biçimleri ve riskli bölgeler hakkında bilgilendirme yapılmalı; bilgilendirme yazılı ve görsel materyallerle desteklenmelidir.
• 22. Öğretmen ve personelin tamamı, işe girişte ve düzenli aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almalıdır.
• 23. Okulun belirli noktalarına, elektrikle oynamanın tehlikeleri, merdivenlerde koşmanın riskleri ve temizlik kimyasallarının zararları gibi konularda uyarı afişleri yerleştirilmelidir.
• 24. Öğrencilere yönelik akran zorbalığı, siber zorbalık ve fiziksel şiddet konusunda bilgilendirme seminerleri düzenli olarak verilmelidir.
• 25. Her okulda, psikolojik danışman veya rehber öğretmen bulunmalı ve öğrenciler duygusal sorunlar yaşadığında kolayca ulaşabilmelidir.
• 26. Deprem simülasyonları, afet çantası hazırlama çalışmaları gibi uygulamalı etkinliklerle afet bilinci artırılmalıdır.
• 27. Teneffüs saatlerinde öğretmenlerin bahçede gözetmen olarak bulunması sağlanarak öğrenci güvenliği artırılmalıdır.
• 28. Sınıf kapılarının dışa açılması sağlanarak tahliye esnasında çarpışmalar önlenmelidir.
• 29. Çöp kutuları düzenli olarak boşaltılmalı, okul çevresinde haşere ve kemirgen kontrolü sağlanmalıdır.
• 30. Engelli öğrenciler için erişilebilir tuvalet, rampa ve asansör gibi fiziksel düzenlemeler yapılmalı, bu bireyler için özel tahliye planları oluşturulmalıdır.

İş kazalarının ve sağlık risklerinin önlenmesi

• 31. Spor salonlarında kullanılan ekipmanlar (basketbol potası, ağırlıklar, voleybol direği vs.) düzenli aralıklarla kontrol edilerek gevşemiş veya hasarlı parçalar onarılmalıdır.
• 32. Beden eğitimi derslerinde öğrencilerin kişisel sağlık durumları (astım, kalp rahatsızlığı vb.) dikkate alınarak egzersiz yaptırılmalıdır.
• 33. Servis araçlarının sürücü belgeleri, araç sigortaları ve bakım belgeleri düzenli olarak kontrol edilmeli, taşıma kapasitesinin üstünde öğrenci alınmamalıdır.
• 34. Okul kantinlerinde çalışan personelin hijyen kurallarına uygun çalışması sağlanmalı ve yılda en az bir kez sağlık kontrolünden geçirilmelidir.
• 35. Ağır ekipman kullanılan bölümlerde (örneğin marangoz atölyesi) öğrenciler kişisel koruyucu donanım (gözlük, eldiven, kulaklık vb.) kullanmalıdır.
• 36. Dışarıdan gelen inşaat, bakım, onarım ekiplerinin çalıştığı alanlar öğrenciler için fiziki bariyerlerle kapatılmalıdır.
• 37. Kaygan zeminler için uyarı tabelaları konulmalı ve bu zeminlerin en kısa sürede kurutulması sağlanmalıdır.
• 38. Kantin, yemekhane ve su sebilleri düzenli olarak hijyen testinden geçirilmeli, örneklemeyle gıda güvenliği kontrolü yapılmalıdır.
• 39. Tüm iş kazaları, küçük çapta olsa dahi kayıt altına alınmalı, kaza analiz raporu hazırlanmalı ve tekrarının önlenmesine yönelik düzeltici önlemler alınmalıdır.
• 40. Okulda görevli tüm çalışanlar, risk değerlendirmesi çalışmalarına aktif olarak katılmalı ve yapılan risk analizleri yılda en az bir kez güncellenmelidir.