Kademeli emeklilik yasası masada: Yaş ve primler neye göre hesaplanacak?

EYT düzenlemesinin ardından emeklilik yaşını bekleyen 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar için kademeli emeklilik talebi gündemdeki yerini koruyor. Önerilen modelde, sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim gününün kademeli olarak artırılması öngörülüyor. Ancak henüz yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanların emeklilik koşulları yeniden tartışılmaya devam ediyor.

Özellikle EYT kapsamına girmeyen ve emeklilik için yaş şartını bekleyen çalışanlar, sigorta başlangıç tarihine göre farklılaşan bir kademeli emeklilik sistemi uygulanmasını talep ediyor.

Kamuoyunda çeşitli yaş ve prim tabloları gündeme gelirken, şu an için bu tabloların yürürlükte olan emeklilik şartları değil, talep edilen veya önerilen modeller olduğu belirtiliyor. 2026 itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan kesinleşmiş bir yasa bulunmuyor.

EYT sonrası tartışma neden büyüdü?

Kademeli emeklilik talebinin temelinde, 8 Eylül 1999 tarihi ile hemen sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar arasındaki emeklilik şartları arasındaki büyük fark yer alıyor.

EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan ve diğer koşulları sağlayan çalışanlar için yaş şartı kaldırılırken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanlar yaş şartına tabi olmaya devam ediyor.

Bu durum, özellikle 1999 sonrası sigortalılar arasında “geçişin kademeli hale getirilmesi” yönündeki taleplerin gündeme gelmesine neden oluyor.

Mevcut sistemde emeklilik şartları

Yürürlükteki sisteme göre emeklilik koşulları, çalışanın ilk sigorta giriş tarihine ve sigortalılık statüsüne göre değişiyor.

9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan 4/A kapsamındaki çalışanlarda kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı uygulanıyor.

Bu grupta emeklilik için;

• 7 bin prim günü ve yaş şartı,
• veya 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 500 prim günü ile yaş şartı

bulunuyor.

1 Mayıs 2008 sonrası sigorta girişlerinde ise kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş ve 7 bin 200 prim günü üzerinden başlayan sistem uygulanıyor. Emeklilik yaşı, belirli koşullarda kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor.

Kademeli emeklilik için hangi model öneriliyor?

Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından gündeme getirilen modelde, sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının ve prim gününün kademeli olarak yükseltilmesi öneriliyor.

Gündeme getirilen tabloda:

Bu rakamların mevcut emeklilik şartları olmadığı, kademeli emeklilik talebi kapsamında önerilen bir model olduğu özellikle vurgulanıyor.

Meclis'te düzenleme var mı?

Kademeli emeklilik konusunda farklı dönemlerde TBMM'ye kanun teklifleri sunulmuş olsa da, 26 Ağustos 2026 itibarıyla yeni sistemi yürürlüğe sokmuş bir kanun bulunmuyor.

Dolayısıyla sosyal medyada veya çeşitli haberlerde paylaşılan yaş ve prim tablolarının, kesinleşmiş yeni emeklilik şartları olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Şu aşamada çalışanların emeklilik işlemleri mevcut sosyal güvenlik mevzuatındaki şartlara göre yürütülüyor.

Kademeli emeklilikte gözler yeni düzenlemede

1999 sonrası sigortalıların kademeli emeklilik talebi gündemdeki yerini korurken, yeni bir düzenleme yapılması halinde hangi yaş ve prim şartlarının uygulanacağı da yeniden şekillenecek.

Bu nedenle mevcut tablolar, “yeni emeklilik yasası çıktı” şeklinde değil, kamuoyunda tartışılan ve talep edilen modeller olarak ele alınıyor.