Yıllık izin hesabı için 'üçte bir' kararı! Milyonlarca çalışan ve işvereni ilgilendiriyor

Yıllar süren davada son noktayı koyan Yargıtay, belge olmasa da vakıayla bağlılık kuralı gereği yıllık izinlerde üçte bir oranında indirim yapılması gerektiğine hükmetti.

Özel bir şirkette muhasebe ve mali işler müdürü olarak 33 sene çalışan N.U. vefat etti. Ailesi İş Mahkemesi’ne müracaat ederek hak arama mücadelesi başlattı. Davacılar, N.U.’nun son aldığı aylık ücretin net 15 bin TL olmasına rağmen, davalı iş yerinde ücretlerin bir kısmının bankadan, bir kısmının elden ödenmesi nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilen miktarın daha düşük olduğunu dile getirdiler. Davacılar, davalı şirkette çok yoğun tempoda çalışmış olan murisin yıllık izinlerinin büyük bir bölümünü kullanmadığını, kıdem tazminatı, asgari geçim indirimi ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiler.

Davalı işveren de N.U.’nun emekli olduktan sonra danışmanlık hizmeti vermeye devam ettiğini, ikinci dönemin önemli bir bölümünde müteveffanın rahatsız olduğunu, bu dönemde yıllık izinlerini kullandığını ve kullanmadığı izinlere ve kıdem tazminatına mahsuben ödemeler yapıldığını öne sürdü.

İş Mahkemesi, iş sözleşmesi ölüm nedeniyle son bulduğundan ve daha önce kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı ispatlanamadığından davacıların kıdem tazminatı talebinin kabul edilmesi gerektiğine hükmetti. Mahkeme ayrıca davalı işverenin işçinin ücretli izin hakkını kullandığını yahut fesihten sonra izin ücretlerinin ödendiğini ispat edemediğini belirterek yıllık izin ücreti talebini yerinde buldu.

Kararı davalı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi itirazları geri çevirdi. Davalı kararı temyize götürünce devreye giren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi emsal nitelikte bir karara imza attı.

YARGITAY: İZİN HAKKININ ÜÇTE BİRİ KULLANILMIŞ SAYILMALI

İş Mahkemesi’nin 33 yıl boyunca hiç izin kullanılmadığı yönündeki kabulünün yanlışlığına dikkat çekilen Yargıtay kararında şöyle denildi:

“Banka kayıtları, bordrolar, taraf tanıklarının beyanları ve ücret araştırması sonuçları ile tüm dosya kapsamı yeniden birlikte değerlendirilmek suretiyle işçinin gerçek ücreti belirlenmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren tarafından muris işçinin yıllık izin kullandığına veya ücretinin ödendiğine dair belge sunulmadığı, ayrıca işçinin mirasçıları olan davacıların beyanlarının da bu doğrultuda olduğu gerekçesiyle 33 yıl olan hizmet süresi boyunca hiç izin kullanılmadığı kabulüyle hesaplama yapılmıştır. Ancak dava dilekçesinde, muris işçinin izinlerinin tamamını değil ‘büyük bir bölümünü kullanmadığı’ ifade edilmiştir. 6100 sayılı Kanun’un 25’inci maddesi uyarınca hâkim, Kanun’da öngörülen istisnalar dışında, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz. Diğer yandan iş yerinde muhasebe ve mali işler müdürü olarak çalıştığı iddia edilen işçi, şirketteki unvanı ve konumu gereği yıllık izne ilişkin kayıt ve belgeleri düzenleme veya düzenlettirme yetkisine sahiptir. Bu durumda gerek dava dilekçesinde ileri sürülen vakıalar gerekse işçinin iş yerindeki görevi ve konumu dikkate alındığında, yıllık izin hakkının üçte bir oranında kullanıldığı kabul edilmeli ve buna göre hak kazanılan yıllık izin ücreti alacağı hesaplanmalıdır. İlk Derece Mahkemesince vakıa ile bağlılık kuralına aykırı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”