İş yükü artan PTT emekçisinin primi neden artmıyor?

KESK’e bağlı Haber-Sen 2 No’lu Şube Başkanı Yaşar Polat, PTT’de taşeron işçilerin artan iş yükü karşısında primlerinin düşmesine dair açıklama yaptı. “Taşeron’a kadro istiyoruz” diye sosyal medyada paylaşım yapan bir işçinin de Kod 49 ile işten çıkarıldığı iddiaları olduğunu ifade eden Polat, tüm bu yaşananlarda PTT’nin de sorumluluğu olduğunu hatırlatan Polat, taşeron işçilerin prim sistemi derhal şeffaflaştırılmasını, prim hesaplama yöntemi bütün işçilere yazılı olarak açıklanmasını ve işçilerin prim kayıpları tespit edilerek hak kayıplarının giderilmesini talep ettiklerini söyledi.

PTT'de taşeron olarak çalışan işçiler yıllardır ağır çalışma koşulları altında, posta ve kargoları vatandaşlara ulaştırıyor. Polat, her gün yüzlerce gönderiyi hava koşullarına, trafik riskine ve zaman baskısına rağmen vatandaşlara ulaştıran, PTT'nin hizmetinin sahadaki gerçek gücünü oluşturan taşeron işçilerin prim adı altında sömürüldüklerini ifade etti. 2026 yılının ilk altı ayında 210 milyon posta ve kargo gönderisinin taşındığı, kargo hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 17 arttığı ve günlük kabul-teslim işlemlerinin 1 milyonun üzerine çıktığını ifade eden Polat, “Yoğun dönemlerde ise günlük sayı 3 milyonun üzerine çıkıyor. Fakat bu operasyonun yükünü çeken işçilerin emeği büyürken aldıkları prim küçülüyor” dedi.

“Daha fazla çalışmasına rağmen daha az kazanıyor”

Eski sistemde işçilerin aldıkları primlerin daha net olduğunu belirten Polat, “Taşeron işçilere uygulanan önceki sistemde gönderinin ağırlığına göre belirli çarpanlar uygulanıyordu. Misal, 1 kilograma kadar olan gönderi 1 sayı, 5 kilograma kadar olan gönderi ise 2 sayı olarak kaydediliyor. Bu sistem üzerinden işçiler teslim ettikleri gönderilerin ağırlığına göre puan/çarpan elde ediyordu. Ve prim tavan ücretlerine ulaşabiliyordu. Bugün ise tablo değişmiş durumda. Yeni uygulamada işçilerin anlatımına göre 100 teslimat gerçekleştirilse bile bunların tamamı prim hesabında aynı şekilde değerlendirilmemekte; bazı gönderiler 3-5 kargo şeklinde sayılmadan veya performans hesabının esasına eksik yansıtılarak işçinin prim hakkı düşürülmektedir” ifadelerini kullandı.

Yüzlerce kargoyu vatandaşa ileten taşeron işçilere 400-700 TL arasında performans ödemesi çıkarıldığını söyleyen Polat, “İşçinin performansı gerçekten mi düştü, yoksa performansın hesaplanma yöntemi mi değiştirildi? Çünkü performans sistemi işçinin daha fazla çalışmasına rağmen daha az kazanmasına dönüşüyorsa bunun adı performansı ödüllendirmek değil, emeğin karşılığını aşağı çekmektir. Bir işçinin günlük teslimat sayısını artırmak kolay değildir. Her teslimatın arkasında yürümek, araç kullanmak, yük taşımak, adres bulmak, müşteriyle iletişim kurmak, tekrar teslimata gitmek ve bütün bunları zaman baskısı altında yapmak vardır. Kâğıt üzerinde bir ‘teslimat’ görünen işin arkasında gerçek bir insan emeği vardır” dedi.

Bu sisteme karşı çıkan, hakkını savunan işçiler üzerinde baskı oluşturulduğu, son eylem sürecinde iki işçinin işten çıkarıldığı yönündeki iddialar olduğunu ifade eden Polat, “İşçilerin aktardığı bir başka son derece ciddi iddia ise, sosyal medyada ‘taşerona kadro istiyoruz’ şeklinde paylaşım yapan bir taşeron işçinin Kod 49 gerekçesiyle işten çıkarıldığı yönündedir. Eğer bu işçi yalnızca taşeron işçilerin kadro talebini dile getirdiği için işten çıkarıldıysa, bu durum mutlaka kamuoyuna ve ilgili kurumlara açıklanmalıdır. Bir işçinin anayasal ve yasal hakları çerçevesinde çalışma koşullarını ve kadro talebini dile getirmesi, işten çıkarma baskısının gerekçesi haline getirilmemelidir” diye ifade etti.

Tüm bu yaşananlarda PTT’nin de sorumluluğu olduğunu hatırlatan Polat, taşeron işçilerin prim sistemi derhal şeffaflaştırılmasını, prim hesaplama yöntemi bütün işçilere yazılı olarak açıklanmasını ve işçilerin prim kayıpları tespit edilerek hak kayıplarının giderilmesini talep ettiklerini söyledi.