Asgari ücretin üstünde maaş alanlar ne olacak?

Bilindiği üzere 2022 yılı için asgari ücreti 4.253 TL olarak açıklandı. Bir önceki yıla göre %50.4 oranında yapılan artışın arkasında hiç şüphesiz ücretin brüt miktarından çıkarılan gelir ve damga vergisi de etkili oldu. Netice itibarıyla asgari ücretle çalışan kesimin ellerine geçecek net miktar, bir önceki yıla oranla yarı yarıya artmış durumdadır. Bunun yanında 2021 yılında asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanların da maaşlarına zam yapılıp yapılmayacağı tartışma konusudur.

MEVZUATTA ASGARİ ÜCRET


4857 Sayılı İş Kanunu’nun 32. Maddesine göre, “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır” şeklinde ifade edilmiştir.
Asgari Ücret Yönetmeliği’nin 4. Maddesine göre ise işçilere ödenmesi zorunlu minimum miktar, “İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücret” olarak ifade edilmiştir.
Kısaca açıklandığı üzere 4857 Sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışan işçiye en az asgari ücret ödenmesi zaruridir. Ülkemizde nicel fazlalıktan dolayı asgari ücret alan çalışanlar, asgari ücret zam oranlarını takip etse ve maaşlarına bu oran çerçevesinde zam yapılsa da, maaş zammının arkasında enflasyona karşı işçinin ücretinin erimesinin önlenmesi ve yaşamını idame ettirebileceği makul bir ücret ödenmesi zorunluluğu yatmaktadır. Bu gerekçeler de asgari ücretli olsun ya da olmasın her çalışan için istisnasız geçerli olacaktır.

ASGARİ ÜCRETTEN FAZLA MAAŞ ALANLARIN DURUMU


2021 yılı için asgari ücretten fazla maaş alanlar da doğal olarak asgari ücret zam oranı kadar bir artış beklentisi içindedir. Nitekim enflasyon ve hayat pahalılığı, her kesimden çalışanı etkilemektedir. En başta belirtmek gerekir ki işveren işçiye zam yapmak ya da yapmamak konusunda takdir hakkına sahiptir. Ödediği ücret asgari ücretin altına düşmemek kaydıyla ister zam yapar; ister yapmaz. Fakat bu durumun çeşitli istisnaları vardır. Asgari ücretten fazla maaş alanların maaşlarına yapılacak olan zam, kural olarak sözleşmeye bağlı olarak ya da sözleşme dışı nedenlerle mümkün olabilmektedir.


YAZILI BİR SÖZLEŞMESİ VARSA


- Bireysel olarak işçi ile işveren arasında iş sözleşmesinde her yıl yapılacak zam oranı belirlenmiş olabilir. Bu zam oranı asgari ücrete yapılan zam oranı kadar olabileceği gibi enflasyon oranı doğrultusunda da kararlaştırılmış olabilir. Bu durumda işverenin sözleşmeden doğan yükümlülükleri gereği belirlenen oran doğrultusunda maaşa zam yapması gerekecektir.       
- Toplu iş sözleşmelerinde her yıl yapılacak zam oranının belirlenmesi de mümkündür. Bu durumda da maaşa zam zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.


YAZILI BİR SÖZLEŞMESİ YOKSA 

- İşçi ile işveren arasında herhangi bir sözleşme olmasa dahi işveren, enflasyon farkını işçinin ücretine yansıtmak zorundadır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2017 tarihli bir kararında, “Ülkemiz gibi henüz enflasyonla mücadelenin devam ettiği yılda en az bir kez hatta zaman zaman yılda iki kez asgari ücretin devlet eliyle artırılarak belirlendiği durumlarda işçinin ücretinin asgari ücretin altında olmadığı düşüncesiyle artırılmaması objektif iyi niyet kuralları ile bağdaşmaz. Zira işçi işe başlarken mesleki kıdemi tecrübesi dikkate alınarak yüksek ücretle işe başlamış, hayatın olağan akışı gereği sözleşmenin kuruluşundaki şartları korumak saiki ile yıllar içinde ücretine zam yapılmasını beklemek hakkıdır. Salt yazılı bir sözleşme ile ücret artışının başlangıçta kararlaştırılmamış olması ya da yazılı bir sözleşme yapılmamış olması sebebiyle işçinin aynı ücretle uzun yıllar çalışmaya zorlanması kabul edilemez” ibareleri ile asgari ücretle çalıştırılanların enflasyona karşı korunması gibi asgari ücretten fazla maaş alanların da bu tür bir korumayı hak ettiğini hüküm altına almıştır.

- İşyerinde emsal işçilere yapılan zamdan daha az bir zam yapılmış olması ya da hiç zam yapılmamış olması da işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle fesih imkânı tanımaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2016/9 E. Sayılı kararında işyerinde çalışan işçiler arasında haklı ve objektif bir neden olmadıkça farklı davranmama borcu yüklediğini, eşit davranma ilkesinin eşit durumdaki işçilerin farklı işleme tabi tutulmasını önlemeyi amaç edindiğini vurgulamıştır.

Sonuç olarak enflasyon karşısında sadece asgari ücrete tutunmak, ülkede zamanla asgari ücretin üstünde çalışan kalmamasına, Türkiye’nin bir asgari ücretliler cennetine dönüşmesine sebep olacaktır. Bu durumda da kalifiye elemanın işgücüne katkısı önemsizleşecek ve emek günden güne değersizleşecektir. Hiç şüphesiz ki kanun, işçilerin alması gereken asgari bir ücret tutarı belirlerken, tüm çalışanların aynı ücret almaları gerektiğini amaçlamamıştır. Burada kayıt dışılığa ve emeğin değersizleşmesine karşı bir önlem söz konusudur. Fakat günün sonunda zaten kanuni zorunluluk olan asgari ücret tutarını ödeyen ve daha fazlası için gerekli zammı yapmayan işverenlerin, bir önceki yıl asgari ücretin üzerinde çalıştırdığı işçilerini asgari ücretle çalıştırabilmesi de pek tabi mümkün olmayacaktır. Bunun için en uygun çözüm, işverenin çalışanları ile iletişim halinde kalarak ve en az enfalsyon oranı kadar maaşlarına zam yapması olacaktır.

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız

İSG Haber Instagram sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Google İşyeri sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Facebook sayfamızı takip etmek için tıklayınız

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Berkay Şayir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI (2)

OB Sınıfı iş güv uzmanı O 2 B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kırıkkale/Üniversite karşısı → Yüksek hızlı tren projesinde alt yapı üst yapı tecrübeli...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

BURSA | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANİ

B Sınıfı iş güvenliği uzmanı BURSA/NİLÜFER'DE HAFİF RAYLI SİS PRJ EN AZ 6 AY ALT YAPI ÜST YAPI TEC. İLETİŞİMİ GÜÇLÜ 6331 SAYILI KANUNA HAKİM TAKIM...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

Sağlık

İstanbul/Maltepe şantiyesinde Osgb bünyesinde görevlendirilmek üzere İş yeri hekimine ve sağlık personeli ihtiyacımız bulunmaktadır. İlgilenen arkad...

AKTİF1 OSGB

SİVAS MERKEZ İŞYERİ HEKİMİ

Sivas Merkezde NETA OSGB bünyesinde görevlendirilmek üzere tam zamanlı işyeri hekimi alınacak.  İrtibat Dr. Mehmet Gülsever 0505 232 04 88

0505 232 04 88 NETA OSGB

Bursa | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Bursa/Nilüfer'de HRS Projesinde görevlendirilmek üzere Tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı Alt yapı ve üst yapı tecrübeli Ekip çalışmasına uy...

0537 428 38 84 AKTİF HEKİMLER

BURSA | B - C İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Bursa Nilüfer'de hafif raylı sistem projesinde 4 yıl süreyle bizimle ekip arkadaşı olmak isteyen kişiler CV'lerini [email protected] mailine ya d...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

İSTANBUL | C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

İstanbul Maltepe'de devam eden inşaat projemiz için Tim Osgb bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek Bay C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vardı...

0 543 465 9775 TİM OSGB

SİVAS C SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

ACİL!Sivas'ta aynı firma için 2 adet C sınıfı iş güvenliği uzmanı alımı yapılacak. Çalışma süresi en az 1 yıl olacak. CV'lerinizi 0507 810 00 72 irtib...

0507 810 00 72 GÜVEN OSGB

ANKARA/ ERYAMAN | C SINIFI UZMAN/TEKNİKER

- İnşaat tecrübeli - Ankara Eryamanda ikamet eden - Saha denetim ve gözetimi yapabilecek [email protected] Whatsaap'tan 0537 428 38 84

0537 428 38 84 AKTİF HEKİMLER OSGB

ANKARA | A - B İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Ankara Mamak'ta OSGB bünyesinde haftanın 3 günü çalışabilecek, OSGB tecrübeli, 6331 sayılı kanuna hakim, aktif olarak manuel araç kullanabilen, iş güv...

0537 428 38 84 AKTİF HEKİMLER OSGB