Uzmanların maaşını devlet verebilir mi?

İSG HABER AJANSI | MURATHAN DEMİRKIRAN

Yılların bitmeyen tartışması; “İş güvenliği uzmanları maaşını devletten alsın, bağımsızlık sağlansın”… Tabiki ilk etapta kulağa hoş geliyor. Fakat bu beklentiyi kapsamlı bir şekilde düşünmek gerekiyor. Neden olmasın? Ama gelin bu öneriyi etraflıca bir değerlendirelim.

İş güvenliği uzmanlık mesleği kanunlara ve işverene karşı sorumluluğu olan bir meslek. En genel haliyle değerlendirecek olursak iş güvenliği uzmanı işverene rehberlik ve danışmanlık yapar. Çünkü bir işyerinde iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren birçok teknik, yasal ve idari süreçler var. Bu süreçleri işverenin yürütmesi mümkün değil, çünkü iş sağlığı ve güvenliği başlı başına özel bir uzmanlık gerektiren bir alan. İş güvenliği uzmanı da alanındaki derinliği ve yetkinliği sayesinde işverene rehberlik ve danışmanlık hizmetini sunar. “Rehberlik ve danışmanlık” tecrübeyle belirlenmiş bir şey değil, yasalarla sistem böyle kurgulanmış. Hâl böyle olunca iş güvenliği uzmanının bir denetmen olmadığını kısa yoldan anlıyoruz. Tabi denetmen olmadığımızı henüz anlayamayan yargı mensupları var, “rehber ve danışman” olmamıza rağmen haksız yere tutuklanan meslektaşlarımız var…

İŞVERENİN AKLINDA DELİ SORULAR!

İş güvenliği uzmanları bildiğimiz üzere ya tam zamanlı o işyerinin bünyesinde sigortalı çalışan oluyor, ya da ortak sağlık ve güvenlik birimleri (OSGB) bünyesinde çalışıp birden fazla işyerine “danışmanlık ve rehberlik” hizmeti sunuyor. Yasalar karşısında sorumluluklar bu iki çalışma modelinde de aynı. İş güvenliği uzmanları iş sağlığı ve güvenliği açısından yapılması gerekenleri işverene yazılı bildirimde bulunuyor. Yazılı bildirimi de o işyerine ait olan onaylı defter üzerinden yapıyor. “Bildirimi yazılı olarak yapıyor” derken ifade etmesi kolay fakat gelin görün ki uygulamada bu hiç kolay olmuyor. Çünkü yeri geliyor işverene bildirim yaparken aynen şöyle demek durumunda kalabiliyoruz: “Binaların Yangından Korunması Hakkında yönetmelik gereği işyerinizin otomatik sulama sistemi bulunması gerekiyor. Patlama ve yangın riskine karşı işyeriniz için yeterli teçhizat ve donanımları temin etmenizi öneririz”… Şimdi işin rengi biraz değişti. Çünkü bildirimde istenen otomatik sulama sisteminin maliyeti yeri geliyor 200 bin TL’yi bulabiliyor. Deftere bu öneri yazılınca malumunuz işverenin beti benzi atıyor. Çünkü işveren düşünüyor ki, “Ben iş sağlığı ve güvenliği hizmetini alayım, sorumluluklarımı üzerimden atayım, haliyle de cezai veya diğer maliyetlerden kurtulmuş olayım”… 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda işverenin sorumlulukları gayet açık ve net; işverenin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alması sorumluluklarından muaf olması anlamına gelmez, işverenin sorumlulukları açık ve nettir. Şimdi işveren bu düşünceyle hizmeti aldı, iş güvenliği uzmanı da geldi işverene 200 bin TL maliyet doğuracak tavsiyesini yazdı, sonuç ne mi oldu? İşveren tam da o sırada aynen içinden şunu geçiriyor: “Bu OSGB’den gelen iş güvenliği uzmanı bana durduk yere maliyet çıkardı, ben en iyisi kendime başka bir OSGB bulayım”.

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI İŞVERENİ BAKANLIĞA BİLDİRİR Mİ?

İş güvenliği uzmanı tedbir tavsiyelerini işverene yazılı olarak bildirmekle sorumlu. Fakat tek sorumluluğu bu değil. Mevzuatta diyor ki acil durdurmayı gerektiren hallerin oluşması durumunda iş güvenliği uzmanı işverene derhal bildirimde bulunur, işveren bildirimde bahsedilen önlemleri almazsa iş güvenliği uzmanı o işyerini Bakanlığa bildirir. Yani tam zamanlı bünyesinde çalıştığınız veya OSGB üzerinden kısmi zamanlı hizmet sunduğunuz o işyerini Bakanlığa bildireceksiniz; hatta algılardaki anlayışa göre şikâyet edeceksiniz! İşveren o sırada, “Ben iş sağlığı ve güvenliği için iş güvenliği uzmanlık hizmetine para ödüyorum, hem de şikâyet ediliyorum” diyor. Haklı mı haksız mı? Bence bu sorunun cevabını yazının tamamını okuyarak siz karar verin…

İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI DENETMEN MİDİR?

İş güvenliği uzmanları ölümlü iş kazalarının ardından haksız yere sorumlu tutuluyor. Gerekçesi de işverene yazılı bildirim yapıp, işverenin o tedbirleri yerine getirmediği halde neden “Bakanlığa bildirmedi” suçu yöneltiliyor. Ülkemizin kıymetli bürokratları, değerli meslek önderleri, sayın savcılar, hakimler; hizmet verdiğimiz işyerinin işverenini Bakanlığa şikâyet edersek o işverenin ne tavır takınacağını biliyor musunuz? Tamam biliyoruz; yasalarda iş güvenliği uzmanı Bakanlığa bildirim yapması nedeniyle işten çıkarırsa tazminat hakkı kazanır deniyor. Fakat o gerekçeyle çıkarıldığımızı biz size neyle ispatlayacağız? Veya tazminat hakkı kazanmamız yeterli mi? Ne olacak o işimizdeki emeklerimiz, işsiz kaldığımız dönemdeki streslerimiz? Yani kıymetli yetkililer; o iş orada yazıldığı gibi olmuyor. Yazmakla yapmak arasında farklar var. Biz bir cümleyle güvence altına alınamıyoruz! Bizler hâlâ “Bakanlığa bildirim yaparsak işimizden oluruz” korkusuyla mesleğimizi icra etmeye çalışıyoruz. Ayrıca tekrar ve tekrar söylemekte fayda var; sizlerin hazırladığı ve sizlerin rehber aldığınız yasalarda bizim işverene karşı sorumluluğumuz rehberlik ve danışmanlık! Tosuncuk milletimizi dolandırdı, peki onun dolandırıcılık yaptığı şirketinin mali müşaviri tutuklandı mı? Mali müşavir de bizim gibi o işverenin rehberi ve danışmanıdır. Hâl böyle madem mali müşavirler de herhangi bir yolsuzlukta tutuklansın? Tutuklanamaz, yargılanamaz. Çünkü o dolandırıcılığı yapmaya, şirketin finans işlerini yürütmeye yetkili değil mali müşavir. İşte biz de tam bu sırada diyoruz ki biz işverenin rehberi ve danışmanıyız, bizim 200 bin TL’lik otomatik yangın sulama sistemini yaptırma kararı alacak finans gücümüz yok. Bizden denetmen mi olmamızı istiyorsunuz? O zaman iş güvenliği uzmanlarının yasal yetkilerini artırın, biz o işyerine sadece rehber ve danışman değil denetmen olarak da gidelim. O işyerine yeri gelince bazı tedbirleri almadığı için cezai işlem uygulama ehliyetimiz de olsun. Mümkün mü? Başka ülkelerde örneği var mı? Yok! İş güvenliği uzmanının çalışma mantığı hiçbir ülkede böyle kurgulanmıyor. İşte o zaman bizi de tutuklamayın, biz denetmen değiliz!

Şimdi başlığımıza geri dönecek olursak; aslında şuana kadar yaptığımız özet bizim maaşımızı devletten alıp alamayacağımız fikrine daha iyi götürüyor. Tekrar tekrar söyleyelim; iş güvenliği uzmanları işverenin rehberi ve danışmanıdır. Peki devlet neden özel bir işyerinin işverenine rehberlik ve danışmanlık yapan birine maaş ödesin? Tabi öneriler genelde şöyle; iş sağlığı ve güvenliği hizmet bedelleri işverenlere SGK prim ve vergi ödemeleri içinde yansıtılsın, işverenden tahsilatı devlet yapsın, iş güvenliği uzmanının maaşını da devlet versin. Bu ülkemizin yürütme tarzına pek uymuyor. Ayrıca tekrar söyleyelim; devlet neden özel bir çalışma için bu organizasyonu yapsın? Örneğin davanız için avukattan hukuki destek alıyorsunuz. Avukatlık ücretini de o zaman siz değil devlet versin? Bence mümkün değil bu.

MAAŞI DEVLET VERSİN TARTIŞMASINA İKİ ÇÖZÜM ÖNERİSİ

İş güvenliği uzmanı meslektaşlarımızın bu talebini anlıyoruz; haklı olarak özlük haklarını güvence altına alıp işlerini layıkıyla yapmak için bu “maaşımızı devletten alalım” talebinde bulunuyorlar. Kısacası “devletin şevkatlı kolları” arasında güvende olduklarını hissetmek istiyorlar. Fakat bu öneriyle bir yere varabilir miyiz bilmiyorum. Burada iki bakış açısı sunmak gerekiyor. Birincisi, devlet yani yargı mercileri ölümlü iş kazalarında toplumsal tepkiyi hafifletmek ve sermayedarları tutuklayıp mali döngüyü engellememek için ilk suçu iş güvenliği uzmanına atmaması gerekiyor. İş güvenliği uzmanlarını haksız yere cezalandırınca ülkede iş kazaları azalmıyor. Tam tersine iş güvenliği uzmanlık mesleğinden soğutuyor, bu mesleği bırakma noktasına gelmemize vesile oluyorsunuz. Oysaki sermayedara ihtiyacımız olduğu kadar emekçiye de, bu ikisinin güvenliği için vakit harcayan iş güvenliği uzmanına da ihtiyacımız var. Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği detaylarda saklı. Lütfen bu detayları görün artık!

İkincisi, her şeyi de devletten beklemeyelim. Hatayı kendimizde de arayalım. İş güvenliği uzmanlık mesleğinin rayına oturması için sadece yetkililere mi görev düşüyor? Hayır! Şu ekonomik dar boğazda bile en revaçta olan mesleklerden birisi de iş güvenliği uzmanlığı. Her gün onlarca yeni iş güvenliği uzmanı aranan ilanlar yayımlanıyor. Biliyoruz; hak ettiğimiz maaşlar verilmiyor. Fakat biz bunları iyileştirmek adına ne yapıyoruz? Örneğin büyükşehirler başta olmak üzere birçok şehirde Berberler Odası var. Berberler Odası verdikleri her kalemdeki hizmetin alt ücret limitini belirliyor. Belirlemekle kalmıyor uygulanıp uygulanmadığını takip ediyor. Yeri geliyor tarifeye uymayan berberlere yaptırım uyguluyorlar. Neden? Çünkü yaptıkları işin niteliği ve geleceğini belli bir seviyede tutmak istiyorlar. İş güvenliği uzmanları olarak bence kendimize büyük bir soru soralım; biz mesleğimiz için ne yapıyoruz? Bu soruya birçoğumuz “örgütlenmeliyiz” diye yanıt veriyoruz. Yeteri kadar örgütleniyor muyuz? Hayır. Etkili bir örgüt mekanizması kuruyor muyuz? Hayır. İş sağlığı ve güvenliği alanında çalışmalar yapan derneklerimiz, sendikalarımız var. Onların varlığını hiçbir zaman görmezden gelemeyiz. Fakat berberlerimizi de hiç hafife almayalım. “Berberler Odası” kurarken bir bildikleri var. Umarım mesajımız doğru şekilde sizlere ulaşıyordur…

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız

İSG Haber Instagram sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Google İşyeri sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Facebook sayfamızı takip etmek için tıklayınız

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murathan Demirkıran - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


Uzman arayışı

Balıkesirde Osgb bünyesinde görevlendirilmek üzere A veya B sınıfı İş güvenliği uzmanlarına ihtiyacımız bulunmaktadır. İlgilenen arkadaşlar özgeçmiş...

AKTİF1 OSGB

Gebze C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Gebze Darıca metro şantiyesinde çalışmak  üzere C sınıfı iş güvenliği uzmanı alımı yapılacaktır. Kalacak yer mevcuttur. 3 öğün yemek firma tarafınd...

KMC İNŞAAT

İzmir B ya da A sınıfı iş güvenliği uzmanı

İzmir Torbalı veya cıvarındaki ilçelerde  ikamet eden, OSGB bünyesinde çalışacak, tam zamanlı A ya da B sınıfı iş güvenliği uzmanı alımı yapılacaktı...

0532 465 24 30 ALTINDAĞ OSGB

Kırıkkale B sınıfı iş güvenliği uzmanı

Kırıkkale YHT projesinde alt yapı ve üst  yapı işlerinde tecrübeli B sınıfı iş güvenliği uzmanı çalışma arkadaşları aranmaktadır. İlgilenen kişiler...

0537 428 38 84 AKTİF HEKİMLER OSGB

Konya B sınıfı iş güvenliği uzmanı

2 DR OSGB bünyesinde Konya Karapınar GES projesi için B sınıfı kadın/erkek uzman arayışı mevcuttur. İlgilenen kişiler 0538 8541848 numarasına özgeçm...

0538 8541848 2 DR OSGB

Akhisar işyeri sağlık personeli

Anltındağ OSGB  bünyesinde, 9-6 saatleri arasında, tam zamanlı çalışabilecek, Akhisar’da ikamet eden işyeri sağlık personeli aranmaktadır.

05324652430 ALTINDAĞ OSGB

İSTANBUL ANADOLU YAKASI C İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI VE İŞ GÜVENLİĞİ TEKNİKERİ

İstanbul Anadolu Yakasında metro porjesinde ana yüklenici firmada C sınıfı iş güvenliği uzmanı ve  iş güvenliği teknikeri aranmaktadır.-ÇALIŞMA SAAT...

CANER UÇAN

Kırklareli C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Dinamik GROUP OSGB bünyesinde çalışmak üzere Kırklareli Lüleburgaz ilçesinde bir fabrikada 5 ay sürecek olan projede tam zamanlı C sınıfı iş güvenl...

05537453939 DİNAMİK GROUP OSGB

Ankara B sınıfı iş güvenliği uzmanı

Ankara’da OSGB bünyesinde çalışacak, tecrübeli yasa ve mevzuata hakim, ikili ilişkileri güzel, tam zamanlı B sınıfı iş güvenliği uzmanı alınacaktır...

05544542020 ANKA ARMADA OSGB

İzmir B-C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İzmir Bayraklı da bulunan Martı OSGB bünyesinde hizmet vermiş olduğumuz inşaat projemizde çalışacak minimum 1 yıl inşaat tecrübesi bulunan tam zama...

05301772721