İş kazalarında işçinin sorumluluğu

İş kazalarında kusur kavramı, kazanın meydana gelmesinde aktif ya da pasif şekilde payı olan herkesi kapsamaktadır. İşveren, işçiyi gözetme borcu kapsamında sorumlu olabilirken işverenin diğer çalışanları da ihmal şeklindeki fiilleri ile sorumlu olabilmektedir. Fakat bu yazıda işveren, işveren vekili ya da diğer üçüncü kişilerin değil, kazaya uğrayan işçinin sorumluluğuna ve kusur yoğunluğuna ilişkin değerlendirme yapılacaktır.

KUSUR

 

Kusur, ayırt etme gücüne sahip bireylerin ihmali ya da icrai fiilleri sonucu ortaya çıkan zarara etki eden hukuki durumu ifade eder. Bu bakımdan kusuru bir hareket tarzı yerine olgu olarak tespit etmek yanlış olmayacaktır. Öğretide tartışmalı da olsa genel olarak işyerinde meydana gelen kazalarda tarafların sorumluluğu “kusurlu sorumluluk ilkesi” çerçevesinde değerlendirilmektedir. Buna göre kişiler ortaya çıkan zarara kusurları oranında katlanacaklardır. Bir olayda birden fazla kişinin farklı eylemleri ve dolayısıyla kusurları doğrultusunda zarar doğmuş olabilir. O zaman kusurlu kişiler, kusurlarının yoğunluğuna göre sorumlu olabilecektir.

İŞÇİNİN KUSURU

 

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 4/3’e göre, “Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez” denilmektedir.

Bu kanun metnine göre işçinin kusurlu olduğu iş kazalarında işverenin mutlak suretle sorumlu olacağı ve sorumluluğun tamamen işverene yüklenebileceği anlamı çıkabilir. Fakat bu değerlendirme hatalıdır. Türk Hukuku’nda kusura ilişkin sorumluluk türleri, “kimse kendi kusurundan faydalanamaz” ilkesinden hareketle belirlenir. Kanun metninde de anlatılmak istenen temel nüve, işçinin kusuru söz konusu ise işverenin de kusur oranında zarara katlanması ve kusur bölüşümü yapılmasıdır.

ZARAR

 

İş kazalarının ikinci unsuru da şüphesiz zarardır. Bir olayın iş kazası olarak adlandırılması ile bundan dolayı hak iddia edilmesi, zararın mevcudiyeti ile mümkündür. Söz konusu iş kazası sonrası herhangi bir zarar meydana gelmemişse ortada talep edilebilecek alacak da söz konusu olmayacaktır. Hatta işveren tam kusurlu olsa dahi en azından Borçlar Hukuku çerçevesinde sorumluluğu doğmayacaktır.

İLLİYET BAĞI

 

Peki ortaya çıkan zararda üçüncü kişi konumundaki işçinin %100 kusurunun söz konusu olduğu durumlarda ne olacaktır? İş kazasının üçüncü unsuru illiyet bağıdır. Uygun illiyet bağının olmadığı durumda işverenin iş kazası nedeniyle kusurundan bahsedilemeyecek ve dolayısıyla işçinin kusur oranı %100 olarak adlandırılabilecektir. Bir örnekle açıklamak gerekirse işletmenin şehir dışı işleri için görevlendirilen bir işçinin kendi seçtiği vasıtayla, söz gelimi emsallerine nazaran daha tehlikeli bir güzergâhta daha tehlikeli bir vasıtayla seyahati sırasında ölmesi durumunda bu olay, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca iş kazasıdır. Fakat işçi–bu olayda mirasçıları-4857 Sayılı İş Kanunu uyarınca işverenden tazminat talep edemez. Çünkü işverenin meydana gelen iş kazası ile herhangi bir illiyet bağı kurulamaz. Zarar işletme dışında ve işletme haricindeki bir kişinin–varsa–kusuru doğrultusunda ortaya çıkmıştır. Bu durumda işçinin mirasçıları, ancak zarara sebep olan kişilere yönelik olarak “haksız fiilden” kaynaklanan tazminat taleplerini yöneltebilir.

TAZMİNAT TALEBİ VE SORUMLULUK

 

İş kazalarında işçinin tazminat talebine esas olmak üzere mahkemelerce yargılamanın başında kusur incelemesi yapılmaktadır. Dolayısıyla ileriki safhalarda belirlenecek tazminat miktarlarından kimin ne oranda sorumlu olduğunun bilinmesi, verilecek karara doğrudan etki edecektir. Kusur incelemesi yapılırken işverenin gözetim yükümlülüğünün yanı sıra işçinin özen ve dikkat sorumluluğu çerçevesinde hareket edip etmemesi ayrıca incelenmektedir. Eğer işçi dikkatsiz ve özensiz davranmışsa ve meydana gelen zarar ile işverenin eylemi ya da eylemsizliği arasında doğrudan bir bağlantı kurulamıyorsa burada işçinin ağır kusurundan bahsedilerek işverenin sorumsuzluğuna gidilebilecektir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin bir kararında işçinin işyerindeki merdivenlerden üzerinde bol paçalı ve sivri topuklu ayakkabı ile inerken iş kazası geçirmesinde kazanın asıl sebebinin işçinin dikkatsiz ve özensiz davranışı olduğu ve işverenin özen yükümlülüğü kapsamında alabileceği bir tedbir olmadığı için işçinin ağır kusurlu sayılmasına, işverenin sorumlu olmadığına karar verilmiştir. (Yargıtay 21. HD, E. 2015/1499 K. 2015/15871 T. 07.09.2015)

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız


İSG Haber Instagram sayfamızı takip etmek için tıklayınız


İSG Haber Google İşyeri sayfamızı takip etmek için tıklayınız

# YAZARIN DİĞER YAZILARI
# İLİŞKİLİ KONULAR

Yazar Berkay Şayir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


KIRIKKALE | İŞYERİ HEKİMİ

YHT Projesinde kısmi süreli İşyeri Hekimi çalışma arkadaşları arıyoruz. NOT: Haftada üç gün bir saat. İletişim için: [email protected] 0537...

AKTİF HEKİMLER OSGB

KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Kırıkkale YHT projesinde görev alacak; * En az bir yıl tecrübeli, * B sınıfı iş güvenliği uzmanı (Bay - 2 kişi), * Raporlama ve iş kazası konularına h...

AKTİF HEKİMLER OSGB

ESKİŞEHİR | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

2 DR OSGB bünyesinde çalışacak, Eskişehir'de ikamet eden, B sınıfı uzman arayışı devam etmektedir. İletişim numarası: 0538 854 1848

2 DR OSGB

Bursa | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

- HRS Projesinde görevlendirilecek - Bursa Nilüfer'de ikamet eden - Tecrübeli ya da tecrübesiz - OSGB'ye bağlı C sınıfı uzman ekip arkadaşları arıy...

AKTİF HEKİMLER OSGB

İstanbul | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe de başlayacak inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı bay İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vard...

Tİ̇M OSGB

İstanbul - B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Eyüp'te devam eden inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek B Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vardır. İlgi...

Tİ̇M OSGB

Ankara | C/B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

#C veya B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Ankara merkez ofisimizde görevlendirilmek üzere; -Aktif olarak araç kullanabilen (manuel), -Tercihen 2-3...

0(312) 428 83 88 ANSET İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İstanbul (şişli-beşiktaş) | C Sınıfı Iş Güvenliği Uzmanı

Beşiktaş metro şantiyesinde çalışabilecek, En az 1 yıl OSGB tecrübesi olan, İnsan ilişkileri kuvvetli, Tam zamanlı, C sınıfı İş güvenliği uzmanı çalış...

BEŞİKTAŞ METRO ŞANTİYESİ

Konya | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Konya'da bulunan şantiyemizde görevlendirilmek üzere konaklamalı ve tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı aranmaktadır. İletişim: [email protected]

0(312) 334 63 31 TUTKU OSGB

İstanbul - Maltepe | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe'de başlayacak inşaat projemiz için Tim Osgb bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız v...

Tİ̇M OSGB