İSG sektörü nereye gidiyor?

Tüm İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Kurumları ve Profesyonelleri Derneği (TİGEP) Başkanı, İSG Haber İmtiyaz Hakkı sahibi M. Fatih Tüten ile İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) sektörünü konuştuk. İSG sektörü alanındaki her türlü görüş ve önerilerinizi merakla bekleyen Tüten, görüşlerinizi mail adresi üzerinden paylaşmanızı bekliyor. İşte İSG sektörünün nereye gittiğine dair merak edilen yazısı...

Büyütmek için resme tıklayın

İSG HABER AJANSI

AVRUPA BİRLİĞİ UYUM YASALARI SÜRECİNDE

30 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 2014/2015 yıllarına kadar başlangıç ve tecrübe etme aşamasında ilerlemiştir. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) kültürünün herkesçe bilinmesi ve farkındalık oluşması açısından sektördeki tüm paydaşlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü öncülüğünde çalışmaya başlamıştır.

Yüzbinlerce insan yeni bir iş ve istihdam olanağı taşıdığı için İSG profesyoneli olmak adına eğitimlere akın ettiler. Başarılı olanlar sertifikalarını alarak bireysel hizmet vermeye ve birçoğu da ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde ( OSGB) çalışmaya veya OSGB açmaya başladılar. Böylelikle şuan sayıları 2.500’e yaklaşan OSGB‘ler büyük bir hızla ülkemizin her ilinde faaliyete geçmeye başladı. 

6331 Sayılı Kanun bazı istisnalar hariç (Silahlı Kuvvetler, MİT vb.) kamu ve özel tüm işyerlerini kapsadığı için birçok insanın İSG sektörü dikkatini çekti. Özellikle ticari açıdan bu alana girmeyen kalmadı dersem abartılı olmaz. Benim bildiğim mali müşavirler, muhasebeciler, kuyumcular birçok alandan esnaflar vs. “Bu iş güzelmiş bende yaparım” düşüncesi ile bir yerden özellikle de OSGB alanından sektöre giriş yaptılar. Birçok kişinin de ilk ticari teşebbüsü olmuştur. Sayıları 2500’e yakın olan OSGB‘lerin en az yarısı kadarı da sonrasında maalesef ki kendiliğinden kapanmıştır. Bu kapanışlar halen devam etmektedir. Kapanan her OSGB ülke ekonomisine, insanımıza ve sektöre zarar vermektedir.  Şöyle ki; OSGB kuranlar zarar ettiği için kapatıyor. Zararı gidermek adına daha fazla iş bağlamak için fiyat kırıyorlar. Yani daha fazla zarar ediyorlar. Bu işten İşini düzgün yapmaya çalışan diğer OSGB’ler de zarar görmektedir. OSGB‘de görev alan İSG profesyonelleri ise emeklerinin karşılığını alamıyorlar. Bu yaşananlar halen faal olan birçok OSGB içinde geçerlidir. Sonuç olarak bir fayda sağlamadığı gibi zarar da veriyor. Birçok OSGB dolayısıyla devletimize vergi ve sigorta ödeyemiyor. Bu sistem bu şekilde devam ederek kısır döngüye giriyor. OSGB kurmak bakkal, büfe açmaktan daha kolay ve daha az maliyetli olduğu için birileri kapatırken birileri bir umut ile OSGB açmaya devam ediyor. Bunun bir sınırı olmalıdır. İllere göre illerin işyeri sayısına göre veya çalışan sayılarına göre bir kota olmalıdır. Veya farklı bir çözüm getirilmelidir. İSG profesyonellerinin büyük bir kısmı OSGB’lerde istihdam edilmektedir. Sektörün işleyişinde önemli bir yere sahip olan OSGB’ler iyileştirilmeli ve desteklenmelidir.

2015 yılından itibaren kanunun uygulanmasından kaynaklı bazı sorunlar kendisini göstermeye başlamıştır. Bir anda oldukça fazla açılan eğitim kurumları, OSGB’ler ve sertifika alan yüzbinlerce İSG Profesyoneli artık kontrol etmesi ve denetlenmesi idarece neredeyse imkânsız hale gelmiştir. İdare tarafından serbest piyasa ekonomisine mahkûm edilen İSG sektörü kan kaybetmeye başlamıştır. Kalite hızla düşerek hiç etik olmayan belge kiralama, hizmet verilen işyerine gitmeden hizmet verme, İSG-KATİP sisteminde süre güncelleme yapmamak gibi işler hızlıca birçoklarına sirayet etmiştir. Bizlerin rekabet anlayışı direk fiyat kırmak olduğu için her açılan ve teklif veren OSGB bir öncekinin altına fiyat kırarak İSG hizmetlerinin yapılamaz hale gelmesine sebep olmuşlardır. İdare tarafında bu gidişata yıllarca müdahale edilmemiştir. Şu an bile maalesef sistem birçok yerde bu şekilde sürdürülmektedir. Ben bu sisteme aslanın kediye boğdurulduğu sistem diyorum. Sebebi işini düzgün yapmaya çalışan tüm paydaşlar özellikle de OSGB’ler içinde sistemin açıklarını kullananlar tarafından iş yapılamaz hale getirilmiştir. Bu durum eğitim kurumları ve İSG profesyonelleri içinde geçerlidir. Belge kiralayan, maaşının bir kısmını elden geri iade eden İSG profesyonelleri de bu sistemin çarpıklığına maalesef sebep oluyorlar.

Öte yandan birçok üniversitede iş sağlığı ve güvenliği ön lisans, lisans ve yüksek lisans programları açılmıştır. Daha sonrada doktora programları ilave edilmeye başlanmıştır.

Ön lisans mezunu arkadaşlar iki yıl boyunca lisans mezunu birçok gencimiz dört yıl boyunca saha ve işleyiş namına pratik anlamında hiçbir şey öğrenmeden ve görmeden bu eğitim sürelerini heba etmektedir. Adaletsizlik ve çarpıklık burada da karşımıza çıkmaktadır. Ön lisans ve lisans öğrencileri arasında uzmanlık açısından fark yoktur. Yani her ikisinden mezun olanlar C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı ile başlarken sekiz ayda tamamlanan ve tamamen uzaktan eğitim olan İSG yüksek lisans yapanlar direk B sınavına girme hakkı kazanmaktadır. İSG lisans mezunları da B sınıfına direk girebilmektedir. Ön lisans mezunları iki yıl boyunca eğitim aldıkları halde direk sınava girememekte ve yetkili eğitim kurumlarından bir ay eğitim almak zorundalar. Peki iki yılda üniversitenin öğretemediğini bir aylık bir eğitimle mi öğretilmesi beklenmektedir? Kendim de bir eğitim kurumu sahibi olarak bunu soruyorum. Yetkili eğitim kurumlarının sahaya yönelik eğitimler ve pratikte uygulama eğitimleri vermesi gerektiğini yıllarca yetkililere belirttik. Yönetmelik ezberleyerek sınav geçilebilir. İş uygulamaya ve sahaya gelindiğinde bambaşka bir hâl alıyor.

Birbiri ardına açılan eğitim kurumları yine birbiri ardına kapanarak şu an üniversiteler dahil 60 eğitim kurumu kalmış, üniversitelerin de birçoğu eğitim programını açamayarak sadece 43 tane yetkili özel eğitim kurumları kalmıştır. Kalan kurumlarda başka ticari işler yaparak ayakta kalmaya çalışmaktadır.

Tüm bunlar olurken bir yandan da her sektörde olduğu ve olması gerektiği gibi sivil toplum kuruluşları (STK) da peş peşe sektörde yer almaya başlamıştır. İSG sektöründe sendikalar, dernekler, federasyonlar kurulmuş ve çalışmalar devam etmektedir. Ne kadar başarı sağlandığı ayrı bir tartışma konusu tabi iş güvenliği uzmanları odası kurulması herkesin ortak isteği ama sadece şimdilik istek bakalım kimler bunu hayata geçirebilecek… STK‘larımız arasında da en azından ortak değerlerimiz konusunda dahi maalesef birlik olamıyoruz.

2022 yılının ilk günlerine gelindiğinde ise 2014-2015 yıllarında ortaya çıkan sorunların halen devam ettiği, çözüm için sektördeki paydaşların dahi umudunu yitirdiği bir hâl aldı. Sektörün tüm sorunlarını Cafer Uzunkaya'dan önce görev yapan benim hatırladığım beş genel müdürümüze tüm STK’lar ve paydaşlar tarafından iletildiğini biliyoruz. Cafer Bey de sektörümüzün tüm paydaşlarını tek tek dinlemiştir. Ancak Cafer Bey'in görev süresi henüz daha bir yılını tamamlamadan ve sektöre dair faaliyetlerini gerçekleştiremeden sona ermiştir. Göreve başlayan genel müdürlerimiz temel sorunları arasında bir senesini doldurmadan, bazıları da bir, bir buçuk sene ancak görevde kaldığı için sorunları çözmek isteseler bile görev aldıkları süre buna izin vermemektedir. Zira sektör aynı şeyleri tekrar etmekten usandı. Artık çözüm bekliyor. Göreve yeni başlayan Genel Müdürümüz Muhittin Bilge'ye görevinde başarılar dilerim. Yeni genel müdürümüz sayın Muhittin Bilge 'ye sektörün sorunlarını çözebilecek kadar uzun bir görev süresi dilerim. Kendilerine yine aynı sorunlar ve talepler tüm paydaşlar tarafından  iletilecektir. Bu sebeple yazımın başlığını İSG sektörü nereye gidiyor? olarak belirledim. Hepimiz bunu sorgulamalıyız. 

2022 yılında benim düşüncem naçizane yapılması gereken en önemli şey birlik olmaktır. Sektör olarak risk analizimizi hep birlikte yapmalıyız. Asıl kusurlunun bizler olduğunu büyük bir iç muhasebeyle ve samimiyetle kabul etmemiz gereklidir. Biz ne yaptık dediğinizi duyar gibiyim. Asıl soru “ne yapmadık” olacak bence. Herkes kendince düşünmeli bence. Mesela birlik olmayı başaramadık. Birbirimizi rakip değil meslektaş olarak göremedik. Sivil toplum örgütlerimize destek olmadık. Ekmeğimize, aşımıza, geleceğimize, mesleğimize yeterince sahip çıkamadık. Ötekileştirme hastalığı ülkemizin genelinde olduğu gibi tüm İSG sektörüne de bulaştı. Pandemi gibi yayılmaya maalesef devam ediyor. İşyeri hekimi OSGB’leri istemez,  OSGB’ler hekimleri istemez, uzmanlarımız her ikisini de istemez, işverenler İSG’yi hiç istemez, çalışanlar gerek görmez vs.  Bu liste uzar gider. 

Kısacası İSG sektörünün tüm paydaşları bu gidişattan memnun değil. Kime dokunsak bin ah işitiyoruz. Herkesin kendince haklı sebepleri var. Sektörde çözülemeyecek bir sorun olmadığını düşünüyorum, her kesimin farklı çözüm önerileri var. Mesele birlik olup ortak akıl ile bunları masaya yatırabilmek ve bunu kanun yapıcıların önünde tek ses olarak dile getirmektir. Çok mu zor? Zor ama imkânsız değil. Her şeyi devletten bekleyemeyiz. Hepimiz sektörün nereye gittiğini bilmeden işi akışına bıraktık, hiç kimse bir şey yapmıyor. Öncelikle sektörümüz akışına bırakılmayacak kadar önemli ve değerlidir. Çünkü insan hayatı ile ilgilidir ve hayati önem taşımaktadır. İnsanlarımız için, çalışan emekçilerimiz için, ülkemiz ve milletimiz için kısacası geleceğimiz için bunu bizler yapmalıyız. Sektörün hak ettiği yere gelmesi için bunu hep birlikte başarmalıyız. Umudunuzu kaybetmeyin kendinize ve sektörün gücüne güvenin. Biz çok büyük bir sektörüz. Her geçen gün daha da büyümeye devam edeceğiz.

Her türlü görüş ve önerilerinizi merakla bekliyor olacağız.

Sağlıklı ve güvenli kalın hoşçakalın. Saygılarımla…

Mail : [email protected]

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız

İSG Haber Twitter sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Linkedin sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Instagram sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Google İşyeri sayfamızı takip etmek için tıklayınız

İSG Haber Facebook sayfamızı takip etmek için tıklayınız

05 Oca 2022 - 19:00 Ankara/ Çankaya- Gündem

Muhabir  Sara Özdem



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

YHT projesinde alt yapı ve üst yapı işlerinde tecrübeli, B sınıfı iş güvenliği uzmanı çalışma arkadaşları arıyoruz.  İlgilenen adaylar CV'lerini inf...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

MERSİN | C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Çevre Mühendisi, Makine Mühendisi ve Elektrik- Elektronik Mühendisi Lisans / Yüksek Lisans bölümlerinden mezun olmak. C sınıfı iş güvenliği uzmanlı...

COCA COLA

KATAR | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Katar Doha'da devam eden otel projesi için B sınıfı iş güvenliği uzmanı alımı yapılacaktır. - Yaş kriteri aranmamakta. - En az 3 yıl tecrü...

EMRAH BEYAZIT

KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI (2)

OB Sınıfı iş güv uzmanı O 2 B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kırıkkale/Üniversite karşısı → Yüksek hızlı tren projesinde alt yapı üst yapı tecrübeli...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

BURSA | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANİ

B Sınıfı iş güvenliği uzmanı BURSA/NİLÜFER'DE HAFİF RAYLI SİS PRJ EN AZ 6 AY ALT YAPI ÜST YAPI TEC. İLETİŞİMİ GÜÇLÜ 6331 SAYILI KANUNA HAKİM TAKIM...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

Sağlık

İstanbul/Maltepe şantiyesinde Osgb bünyesinde görevlendirilmek üzere İş yeri hekimine ve sağlık personeli ihtiyacımız bulunmaktadır. İlgilenen arkad...

AKTİF1 OSGB

SİVAS MERKEZ İŞYERİ HEKİMİ

Sivas Merkezde NETA OSGB bünyesinde görevlendirilmek üzere tam zamanlı işyeri hekimi alınacak.  İrtibat Dr. Mehmet Gülsever 0505 232 04 88

0505 232 04 88 NETA OSGB

Bursa | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Bursa/Nilüfer'de HRS Projesinde görevlendirilmek üzere Tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı Alt yapı ve üst yapı tecrübeli Ekip çalışmasına uy...

0537 428 38 84 AKTİF HEKİMLER

BURSA | B - C İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Bursa Nilüfer'de hafif raylı sistem projesinde 4 yıl süreyle bizimle ekip arkadaşı olmak isteyen kişiler CV'lerini [email protected] mailine ya d...

0537 428 3884 AKTİF HEKİMLER OSGB

İSTANBUL | C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

İstanbul Maltepe'de devam eden inşaat projemiz için Tim Osgb bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek Bay C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vardı...

0 543 465 9775 TİM OSGB