Cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze İSG

İSG Haber, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından İSG alanında yapılan tüm kanun ve düzenlemeleri sizler için yazdı. KUTLU OLSUN CUMHURİYET!

İSG HABER AJANSI | AYÇA YASLI

Türkiye’de esasen cumhuriyet dönemiyle birlikte sanayileşmede büyük adımlar atılmaya başladı. Bu adımlarla beraber iş sağlığı ve güvenliği alanında da düzenlemeler yapılmaya başlandı. 23 Nisan 1920’de açılan TBMM’nin 3 numaralı yasası “Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’nın Kuruluşu Yasası”dır. İşçi sağlığı ve güvenliğini  ön plana çıkaran bu yasayla, mevzuat geliştirmeye odaklanılmıştır. Sağlık Yasasından sonra Zonguldak-Ereğli havzasını ilgilendiren iki yasa çıkarılmaktadır:

- 1921 Tarih ve 114 Sayılı Zonguldak ve Ereğli Havza-i Fehmiyesinde Mevcut Kömür Tozlarının amele Menafi-i Umumiyesine olarak Fürühtuna Dair Yasa

Bu yasayla maden amelesinin hukukuna müteallik kanun ile kömür işçilerinin çalışma koşullarının düzeltilmesine yönelik hükümler getirilmiştir. İhtiyat ve Teavün sandığı adıyla yardımlaşma sandıkları kurulmasını ve bunların "Amele Birliği" içinde birleştirilmesi içinde birleştirilmesi öngörülmüştür. Bu sayede Cumhuriyet döneminin ilk  sosyal güvenlik kuruluşu olan "Amele Birliği" kurulmuştur.  Yine bu yasayla hastalık ve iş kazaları durumlarında gerekli yardımların yapılması sağlanmıştır. 151 sayılı yasa ile kömür işçilerinin çalışma koşullarının düzeltilmesine yönelik hükümler getirilmiştir. 


- 10.09.1921 tarihli ve 151 sayılı Ereğli Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun ile madenlerde 18 yaşından küçük olanların çalıştırılması yasaklanmış, günlük çalışma süresi 8 saatle sınırlandırılmış, 8 saatten fazla çalışılması halinde iki kat fazla ücret ödenmesi ve bu çalışmanın tarafların rızasıyla yapılması düzenlenmiştir.

maden işleten işverenler, hastalanan veya kazaya uğrayan işçileri tedavi ettirmek, madenin etrafında hastane, eczane ve hekim bulundurmak zorundadırlar.


Bununla birlikte İş kazası nedeniyle ölümlerde, ölenlerin mirasçıları işverene karşı tazminat davası açabilecek, ayrıca kusurlu işverenler hakkında cezai yaptırımlar da söz konusu olacaktır. Sağlık ve güvenlik şartlarına uymayan maden işletmecilerinin ruhsatname ve imtiyazları da feshedilebilecektir.
Bu düzenlemeler, TBMM’nin çıkardığı ilk iş yasasında yer almaktaydı. Ayrıca bu yasalar sosyal güvenlik alanında “işçiişveren-devlet” katkısını içerecek ölçüde ilerici ilk oluşumu başlatmıştı.

BORÇLAR YASASI

1926 yılında yürürlüğe giren Borçlar Yasası'yla birlikte, işverenin iş kazaları ve meslek hastalıklarından doğan hukuki sorumluluğunu ve bu hallerde işçi yararına bazı hükümleri ortaya konmuştur.

UMUMİ HIFZISIHHA KANUNU

1930 tarihli Umumi Hıfzısıhha Kanunu'yla çalışma hayatında kadınların ve çocukların korunması, en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde hekim bulundurma zorunluluğu, belirli büyüklükteki işyerlerinde revir ya da hastane yapılması yükümlülüğüne yer verilmiştir. 

Öte yandan 1936 yılında yürürlüğe giren ve çalışma yaşamının birçok problemini kapsayan "3008 sayılı ilk iş kanunu ile ülkemizde İş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile ilgili ilgili ayrıntılı ve sistemli bir düzenleme yapılmıştır. Daha sonraki yıllarda ise:

- 4772 sayılı İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigorta Yasası (1954)

- 4792 sayılı İşçi Sigortası Kurumu Yasası (1946)

- 5502 sayılı Hastalık ve Analık Sigorta Yasası (1950)

- 6700 sayılı İhtiyarlık Sigortası Yasası (1957) 

- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasası yürürlüğe konulmuştur (1964). Bu kanunun ikinci kısmında "İş kazaları ve Meslek Hastalıkları" na ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Bu yasanın yürürlüğüne girmesinden sonra, "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Araştırma Enstitüsü" kurulmuştur. Bugünkü adıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Merkezi Müdürlüğü (İSGÜM) kuruluşundan bugüne kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na (ÇSGB) bağlı olarak 52 yıldır hizmet vermeye devam etmekte. 

2003 YILINDAN İTİBAREN İSG

2003 yılında çıkarılan 4857 sayılı İş Kanunu, işçi sağlığı ve iş güvenliği açısından getirdiği hükümler değerlendirildiğinde, bu alanda devlet tarafından çıkarılan en önemli düzenlemedir. Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren, İSG'ye ilişkin en önemli düzenleme ise, 2012 yılında Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Günümüzde 6331 sayılı kanunda yer alan maddeler iş sağlığı ve güvenliği hususunda esastır.

KAYNAKÇA

TİGEP İş Güvenliği Uzmanlığı Sınav Hazırlık Seti

(isghaber.com.tr) Süheyla Tan: İş Sağlığı ve Güvenliğinin Türkiye’deki Tarihsel Serüveni

İSGÜM Kaynakları

İSG Haber Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız

# MESLEK HASTALIĞI İLE İLİŞKİLİ:
# MADEN SEKTÖRÜNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİLİ:
# İŞVEREN İLE İLİŞKİLİ:
# İŞÇİ İLE İLİŞKİLİ:
# İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİLİ:
# TEMEL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİLİ:
# İŞ KAZASI İLE İLİŞKİLİ:

28 Eki 2021 - 15:00 - Gündem

Muhabir Ayça Yaslı


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


KIRIKKALE | İŞYERİ HEKİMİ

YHT Projesinde kısmi süreli İşyeri Hekimi çalışma arkadaşları arıyoruz. NOT: Haftada üç gün bir saat. İletişim için: [email protected] 0537...

AKTİF HEKİMLER OSGB

KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Kırıkkale YHT projesinde görev alacak; * En az bir yıl tecrübeli, * B sınıfı iş güvenliği uzmanı (Bay - 2 kişi), * Raporlama ve iş kazası konularına h...

AKTİF HEKİMLER OSGB

ESKİŞEHİR | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

2 DR OSGB bünyesinde çalışacak, Eskişehir'de ikamet eden, B sınıfı uzman arayışı devam etmektedir. İletişim numarası: 0538 854 1848

2 DR OSGB

Bursa | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

- HRS Projesinde görevlendirilecek - Bursa Nilüfer'de ikamet eden - Tecrübeli ya da tecrübesiz - OSGB'ye bağlı C sınıfı uzman ekip arkadaşları arıy...

AKTİF HEKİMLER OSGB

İstanbul | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe de başlayacak inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı bay İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vard...

Tİ̇M OSGB

İstanbul - B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Eyüp'te devam eden inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek B Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vardır. İlgi...

Tİ̇M OSGB

Ankara | C/B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

#C veya B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Ankara merkez ofisimizde görevlendirilmek üzere; -Aktif olarak araç kullanabilen (manuel), -Tercihen 2-3...

0(312) 428 83 88 ANSET İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İstanbul (şişli-beşiktaş) | C Sınıfı Iş Güvenliği Uzmanı

Beşiktaş metro şantiyesinde çalışabilecek, En az 1 yıl OSGB tecrübesi olan, İnsan ilişkileri kuvvetli, Tam zamanlı, C sınıfı İş güvenliği uzmanı çalış...

BEŞİKTAŞ METRO ŞANTİYESİ

Konya | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Konya'da bulunan şantiyemizde görevlendirilmek üzere konaklamalı ve tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı aranmaktadır. İletişim: [email protected]

0(312) 334 63 31 TUTKU OSGB

İstanbul - Maltepe | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe'de başlayacak inşaat projemiz için Tim Osgb bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız v...

Tİ̇M OSGB