İstatistiklerle Türkiye’de iş güvenliği uzmanlığı

2013 yılında yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunu’yla işyerlerinde zorunlu hale gelen iş güvenliği uzmanlığı hakkında ILO’nun hazırladığı raporla mesleğin Türkiye’deki yansımaları ortaya çıkıyor.

İSG HABER AJANSI | MURATHAN DEMİRKIRAN

Türkiye’de İSG alanında en önemli rol iş güvenliği uzmanlarına düşüyor. Her geçen gün ilginin arttığı iş güvenliği uzmanlığı mesleği için üniversitelerde de İSG bölümleri açılmaya devam ediyor. İlgi odağı olmasının yanı sıra mesleği icra eden iş güvenliği uzmanları da meslekle ilgili sorunların çözümü için bekleyişte. İş güvenliği uzmanlığı sorunlarının en başında mesleki bağımsızlık konusu geliyor. Bunun yanı sıra kanunla verilen sorumlulukların karşısında da piyasada yeterli ücretlerin verilmediği değerlendirmesi yapılıyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi’nin 2017 yılındaki “İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumluluklarının Yürütülmesi ile ilgili Araştırma” başlığıyla yayımladığı raporda Türkiye’de iş güvenliği uzmanlık mesleğine geniş bir bakış açısı oluşturuluyor. İş güvenliği uzmanı, işveren, çalışan ve hakimlerle gerçekleştirilen toplantı ve anketlerle hazırlanan raporun özetini sizler için derledik. İşte başlık başlık rapordan çıkan önemli detaylar:

 

MESLEĞİN OLUMLU YÖNÜ: TOPLUMSAL SORUMLULUK

 

Mesleğin olumlu yönleri açısından, iş güvenliği uzmanlarının yarısından fazlası "toplumsal sorumluluğu yerine getirmekten dolayı manevi tatmin sağlaması" şeklinde görüş belirtmiştir. Katılımcıların çok küçük bir kısmı olumlu yönler arasında "toplumsal statüsünün yüksek olması" ve "maddi açıdan tatmin edici olması" demiştir.

 

ÖNCE ÇALIŞANA KARŞI SORUMLULUK

 

Katılımcıların cevaplarına bakıldığında, iş güvenliği uzmanları İSG sorumluluklarını yerine getirirken öncelikle çalışanlara karşı sorumlu olduklarını hissettiklerini ifade etmişlerdir. Her beş iş güvenliği uzmanından üçü İSG hizmetlerini yerine getirirken öncelikle çalışanlara karşı sorumlu olduğunu belirtmektedir. Katılımcıların yarısından fazlası kendini işverene karşı da sorumlu hissettiğini ifade etmektedir.

 

DAHA FAZLA YETKİ

 

“İSG profesyonellerinin rol ve sorumlulukları nasıl daha etkin hale getirilebilir” sorusu üzerine, katılımcıların çoğu (%54) "yetkilerini artırarak", %22'si "ilgili tarafların farkındalığını artırarak" ve %17’si de " İSG profesyonelleri meslek birliğinin güçlendirilmesi yoluyla " şeklinde görüş belirtmiştir.

 

MEVZUATIN UYGULANABİLİRLİĞİ

 

Mevzuat ve uygulamalarla ilgili olarak sorulan sorular önemli sonuçlar sunmaktadır. İş güvenliği uzmanlarınının hemen hemen yarısı (%45) İSG mevzuatını "yetersiz" bulurken, buna yakın bir oran (%40) “ne yeterli ne yetersiz” olarak nitelemektedir. Katılımcıların yalnızca %15'i İSG mevzuatının yeterli olduğu görüşünü paylaşmaktadır. Bu durumun asıl nedeni daha ayrıntılı incelendiğinde, katılımcıların %96'sı mevzuatın etkin bir şekilde uygulanmadığı görüşünü vurgulamakta ve bu da mevzuatın uygulanmasına ilişkin engellerin bulunduğunu göstermektedir.

 

ÇALIŞAN İLİŞKİLERİ

 

“Güvenli bir işyeri ortamı sağlamak açısından bakıldığında, çalışanlarla İSG profesyonellerinin ilişkisinin etkin yürümediğini” düşünen iş güvenliği uzmanlarının oranı %71’dir. Bu konudaki sorunlar daha derinlemesine incelendiğinde aşağıdaki noktalar vurgulanmıştır:

- İşveren tarafından İSG yatırımlarının ek veya gereksiz maliyet olarak görülmesi,

- İşverenlerin, risk değerlendirmesi konusunda (risk değerlendirmesi sonuçlarına göre) etkin bir uygulama yapmak yerine sadece yasal yükümlülüğünü yerine getirmeye eğilimli olması,

- İşverenlerin, çalışanların İSG eğitimi konusunda iyi kalitede eğitim sunmak yerine sadece yasal yükümlülüğünü yerine getirmeye eğilimli olması,

- Çalışanların İSG konusundaki tedbirlere uymaktaki kayıtsızlığı/ihmalleri.

 

BAKANLIK BİLDİRİMİ ÇOK DÜŞÜK

 

Katılımcılara “çalıştığınız işyerinde iş kazasına neden olabilecek bir durum ile karşılaştığınızda ne yaparsınız” diye sorulduğunda, 42%’si “çalışanın yaşamını tehdit edecek bir durum ise müdahale ederim” derken, 30%’u “işverene bildiririm”, ve 25%’i “raporlarım” şeklinde yanıt vermiştir. Katılımcıların yalnızca 4%’ü bunu bakanlığa bildireceğini ifade etmektedir. Soruyu bu şekilde cevaplayan katılımcıların oranı, yaşları arttıkça azalmaktadır.

 

İSG’DE EN ETKİN KİM

 

İş güvenliği uzmanlarının mesleki bağımsızlıklarını nasıl algıladıklarını anlamak için, katılımcılardan bir dizi farklı faktör seçmeleri istendi. Her katılımcı birden fazla faktör seçebilmektedir ve yüzdeler yanıt veren tüm katılımcıların yüzdesini ifade etmektedir. En önemli etken “İşverenle olan ilişkide mesleğimle ilgili konularda yaptırım gücümün olması” olarak belirtilirken, “Çalışma saatlerinin esnekliği” en az önemli etken olarak göze çarpmaktadır. Katılımcıların 53%’ü kararları verirken en etkili olan grubun işverenler, 45%’i ise bunun çalışanlar olduğunu düşünmektedir.

 

YARGI MENSUPLARININ BİLGİ EKSİKLİĞİ

 

Yüz yüze derinlemesine mülakatlar İstinaf Mahkemeleri ve Adalet Akademisi’nde görev yapan hâkimler ile gerçekleştirilmiştir. İlk soruda 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İSG Kanun ve Yönetmeliklerinin hukukçular tarafından yeterince bilinip bilinmediği ve eğer eksikler var ise bu konuda hukukçuların bilgilerini geliştirmek için nelerin yapılabileceği sorulmaktadır. Hâkimlerin yanıtlarına baktığımızda, görüşülen hâkimlerin çoğunluğu bu konuda meslektaşlarının bilgi ve eğitim eksikliği olduğunu belirtmişlerdir. Bu önemli bir mesele olarak karşımız çıkmaktadır. Bazı hâkimler ise konuya ilişkin bilgiyi “önlerine geldikçe” öğrendiklerini, yani bir diğer ifadeyle kanun ve yönetmeliği uygulama aşamasında öğrendiklerini belirtmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği alanına dair haber, iş ilanı ve tüm diğer gelişmelere anında ulaşmak için ve Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız.

# İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI ÇALIŞMA KOŞULLARI İLE İLİŞKİLİ:
# İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİLİ:

05 Eki 2021 - 19:10 - Gündem

Muhabir Murathan Demirkıran


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


KIRIKKALE | İŞYERİ HEKİMİ

YHT Projesinde kısmi süreli İşyeri Hekimi çalışma arkadaşları arıyoruz. NOT: Haftada üç gün bir saat. İletişim için: [email protected] 0537...

AKTİF HEKİMLER OSGB

KIRIKKALE | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Kırıkkale YHT projesinde görev alacak; * En az bir yıl tecrübeli, * B sınıfı iş güvenliği uzmanı (Bay - 2 kişi), * Raporlama ve iş kazası konularına h...

AKTİF HEKİMLER OSGB

ESKİŞEHİR | B SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

2 DR OSGB bünyesinde çalışacak, Eskişehir'de ikamet eden, B sınıfı uzman arayışı devam etmektedir. İletişim numarası: 0538 854 1848

2 DR OSGB

Bursa | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

- HRS Projesinde görevlendirilecek - Bursa Nilüfer'de ikamet eden - Tecrübeli ya da tecrübesiz - OSGB'ye bağlı C sınıfı uzman ekip arkadaşları arıy...

AKTİF HEKİMLER OSGB

İstanbul | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe de başlayacak inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı bay İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vard...

Tİ̇M OSGB

İstanbul - B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Eyüp'te devam eden inşaat projemiz için Tim OSGB bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek B Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız vardır. İlgi...

Tİ̇M OSGB

Ankara | C/B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

#C veya B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Ankara merkez ofisimizde görevlendirilmek üzere; -Aktif olarak araç kullanabilen (manuel), -Tercihen 2-3...

0(312) 428 83 88 ANSET İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İstanbul (şişli-beşiktaş) | C Sınıfı Iş Güvenliği Uzmanı

Beşiktaş metro şantiyesinde çalışabilecek, En az 1 yıl OSGB tecrübesi olan, İnsan ilişkileri kuvvetli, Tam zamanlı, C sınıfı İş güvenliği uzmanı çalış...

BEŞİKTAŞ METRO ŞANTİYESİ

Konya | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

Konya'da bulunan şantiyemizde görevlendirilmek üzere konaklamalı ve tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı aranmaktadır. İletişim: [email protected]

0(312) 334 63 31 TUTKU OSGB

İstanbul - Maltepe | C sınıfı iş güvenliği uzmanı

İstanbul Maltepe'de başlayacak inşaat projemiz için Tim Osgb bünyesinde tam zamanlı çalışabilecek C Sınıfı sınıfı İş Güvenliği Uzmanına ihtiyacımız v...

Tİ̇M OSGB