Yöneticinin hakaretine çift tazminat alınır mı?

Avukat Berkay Şayir İSG Haber'e yazdı

Avukat Berkay Şayir

İşçi ile işveren arasında Türk Borçlar Kanunu anlamında karşılıklı borç ve yükümlülük doğuran bir sözleşme kurulduğu şüphesizdir. Bu sözleşmenin kurulmasından sona ermesine kadar her iki taraf da kanunda öngörülen usuller çerçevesinde hareket etmek zorundadır. Tarafların birbirlerine karşı yükümlülükleri sadece İş Kanunu ile sınırlı değildir. Bazı durumlarda İş Kanunu’na göre yaptırım içermeyen hâl ve hareketler, başka kanunlar anlamında borç ve yükümlülük doğurabilir; hatta bazı durumlarda taraflar hem İş Kanunu hem de diğer kanunlar anlamında sorumlu olabilmektedir. Örneğin; işyerinde gerçekleşen hakaret fiili, fiile maruz kalan kişiye hem iş akdinin haklı sebeple fesih hakkını, hem manevi tazminat talep hakkını hem de Türk Ceza Kanunu anlamında kişinin cezalandırılmasını isteme hakkını sağlayabilmektedir.


4857 Sayılı İş Kanunu’nun “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı“ başlığı altında düzenlenen 24. Maddesi’nin “II” numaralı “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” kısmının “b” bendi: “İşveren işçinin veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.” şeklinde belirtilmiştir.


İşçiye iş sözleşmesini haklı sebeple derhal fesih hakkı tanıyan hallerde ve somut uyuşmazlık uyarınca “kişilik hakkının saldırıya uğradığı” halde işverene herhangi bir ihbarda bulunma zorunluluğu yoktur. İşçinin yapacağı tek eylem, işçinin iş akdini haklı nedenle feshettiğini işverene bildirmek olacaktır.
İş akdini “kişilik haklarına saldırı” sebebiyle haklı nedenle fesheden işçi, İş Kanunu’nun düzenlediği alacaklarının yanı sıra İş Kanunu’nun düzenlemediği; fakat genel kanunlarda düzenleme alanı bulan alacaklarını da isteği halinde talep edebilecektir. Fesih sonucunda işçi, feshe bağlı alacak türlerinden İş Kanunu’nda düzenlenen kıdem tazminatını, yıllık ücretli izin hakkını vd. alacaklarını talep edebilecektir.


6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 58/1’e göre, “Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir.” denilmektedir.


Yani “kişilik haklarının saldırıya uğradığı” iddiasındaki işçi, 4857 Sayılı İş Kanunu madde 24 uyarınca iş akdini haklı nedenle feshedebilecek, İş Kanunu’ndan kaynaklı feshe bağlı alacaklarından kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin hakkını vd. alacaklarını talep edebilecek, manevi tazminat talebini ise 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 58/1’e göre ileri sürebilecektir.


Bu konuda emsal nitelikteki Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/30391 E. 2017/16011 K. sayılı ve 17.10.2017 tarihli kararının incelenmesinde fayda görüyoruz.


“... Davacı vekili; davalılar arasında organik bağ bulunduğunu, müvekkilinin boya teknisyeni olarak çalıştığını, işyerinde ustabaşı olarak görev yapan şahıs tarafından müvekkiline yönelik olarak, "Şerefin olsa bu adam gibi istifanı yazar gidersin" denilmesi üzerine 22.12.2012 tarihinde ihdar çekerek iş sözleşmesini feshettiğini, sinkaflı küfürler ederek aşağılandığını ve davacının bu sebeple psikolojisinin bozulduğu, işyeri hekimine görünmek zorunda kaldığı, hatta evliliğinde sorunlar yaşadığı, taciz ve mobbing sebebiyle ve yine davacının çeşitli kurs ve sınavlar sonucu aldığı başarı belgeleri olmasına rağmen kendisinden daha az kıdeme ve eğitime sahip personelle aynı maaşla çalışarak davalı işverenlikte davacıya karşı eşitlik ilkesine aykırı davranılmış olması sebebiyle davacının haklı sebeple işten ayrıldığını ileri sürerek; kıdem tazminatı, manevi tazminat ve eşit davranmama tazminatlarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
...
Yerel mahkemece, davacının mobbinge maruz kalmadığı ve mobbing iddiasını ispatlamadığı gerekçesi ile manevi tazminat talebi reddedilmiştir.
Oysaki, dava dilekçesinde sadece mobbing nedeni ile değil, davacının kişilik haklarının zedelendiği de ileri sürülerek manevi tazminat talebinde bulunulmuştur.
Mahkemece, "... davalı işverenlikte tüm çalışanlara yönelik olarak kişilik ve onurlarını rencide edici hakarete varan haksız ve kaba tutumun mevcudiyeti sebebiyle işverenin, iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü ihlal ettiği ve davacının kişilik hakkına yönelik saldırıyı önlemediği, dolayısıyla da işçinin koruma ve gözetme borcuna aykırı davrandığı aşikar olup bu durumun davacıya iş sözleşmesini haklı sebeple feshetme imkanı verdiği, davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiği" gerekçesi ile kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kıdem tazminatı talebinin kabulüne dair gerekçe, hukuka ve dosya içeriğine uygundur. Söz konusu gerekçede de belirtildiği üzere davacının kişilik haklarına yönelik saldırının bulunduğu anlaşıldığından davacının manevi tazminat talebinin de kabul edilmesi gerekirken reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Kararda ilk dikkat edilmesi gereken husus eylemin taraflarından birinin işçi, diğerinin de ustabaşı olmasıdır. Yargıtay, açıkça ustabaşıyı, işveren adına hareket eden ve işin, işletmenin ya da işyerinin yönetiminde sorumlu pozisyonda bulunan işveren vekili olarak sınıflandırmıştır. Yine mahkeme ve Yargıtay, "Şerefin olsa bu adam gibi istifanı yazar gidersin" sözlerini “kişilik haklarına saldırı” olarak kabul etmiştir. Burada herhangi bir hakaret yoktur. Fakat kişilik haklarının saldırıya uğraması için hakarete gerek de yoktur. Ortalama bir insanın uğrayacağı psikolojik yıkıntının tespiti halinde “kişilik haklarının saldırıya uğradığı” mahkemelerce kabul edilmektedir.
İkinci husus ise açıkça belli olduğu üzere “kişilik haklarına saldırı” nedeniyle iş akdinin haklı nedenle feshinin ve buna bağlı olarak kıdem tazminatı talebinin mahkeme ve temyiz merciince hukuka uygun kabul edilmesidir. Lakin ne mahkeme ne de Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, davacı işçinin “mobbing” iddiasına yönelik bir değerlendirme yapmamış; burada “mobbing” nedenli ayrımcılık tazminatına hükmedilmemiştir. Öyle sanıyoruz ki mahkeme burada sistematik saldırı unsurunun eksikliği nedeniyle mobbing unsurunu değerlendirme dışında bırakmıştır.


Üçüncü ve en önemli husus ise feshin “kişilik haklarına saldırı” nedeninin kabulü ve buna bağlı olarak kıdem tazminatına hükmedilmesi karşısında manevi tazminat talebinin Yargıtay tarafından haklı görülmesidir. Defaatle belirttiğimiz üzere manevi tazminat, koşulları oluşması halinde her şekilde talep edilebilecek tazminat türlerinden olup burada İş Kanunu’nun ve İş Mahkemelerinin görev alanına giren bir uyuşmazlık olması nedeniyle işçilik alacaklarının yanında talep edilmiştir. Yoksa manevi tazminat talebi için haksız fiilin varlığı yeterlidir. İş sözleşmesinin feshedilmesi işçiye kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin hakkı vd. haklarını sağlar. Tek başına manevi tazminat talep edebilmek için iş sözleşmenin devam etmesi ya da sona ermesi aranmayacaktır. Söz gelimi işçi, iş akdini haklı nedenle feshetmese bile dava açarak manevi tazminat talep edebilecektir.

İş sağlığı ve güvenliği alanına dair haber, iş ilanı ve tüm diğer gelişmelere anında ulaşmak için ve Telegram grubumuza katılmak için tıklayınız.

# İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI ÇALIŞMA KOŞULLARI İLE İLİŞKİLİ:
# İŞVEREN İLE İLİŞKİLİ:
# İŞÇİ İLE İLİŞKİLİ:
# İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİLİ:

22 Eyl 2021 - 10:49 Ankara- Gündem

Muhabir Süheyla Tan


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı isghaber.com.tr | Türkiye'nin İSG Haber Ajansı değil haberi geçen ajanstır.


ERZİNCAN B SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Erzincan Merkez Osgb bünyesinde çalışmak üzere B sınıf iş güvenliği uzmanı aranmaktadır. Mail adresinden cvlerinizi bekliyoruz.

ERZİNCAN MERKEZ OSGB

C sınıfı İş Güvenliği

Halkalı Yenihavalimanı Metro projesinde görev alacak 6 çalışma arkadaşı aramaktayız. Projede konaklama konusunda yardımcı olunacaktır. Detaylı bilgi i...

0(850) 259 44 55 BİR ORTAK SAĞLIK GÜVENLİK BİRİMLERİ

C sınıfı İş Güvenliği

Halkalı Yenihavalimanı Metro projesinde görev alacak 6 çalışma arkadaşı aramaktayız. Projede konaklama konusunda yardımcı olunacaktır. Detaylı bilgi i...

0(850) 259 44 55 BİR ORTAK SAĞLIK GÜVENLİK BİRİMLERİ

AYDIN -C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Aydın 950 yataklı şehir hastanesi şantiye projesi için firma bünyesinde tam zamanlı olarak saha denetimi yapacak C sınıfı belgesine sahip İş Güvenliği...

ZEY YAPİ

ANTALYA B SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Antalya'da faaliyet gösteren Falez Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminde görev alacak B sınıfı iş güvenliği uzmanı aramaktayız. -Aktif araç kullanabilen...

FALEZ İŞ SAĞLİĞİ VE İŞ GÜVENLİ̇Ğİ̇ ÖZEL EĞİ̇Tİ̇M DANİŞMANLİK Tİ̇CARET Lİ̇Mİ̇TED Şİ̇RKETİ̇

KAHRAMANMARAŞ B SINIFI İŞ GÜVENLİK UZMANI

B sınıfı iş sağlığı ve güvenliği belgesi olan elemana ihtiyaç vardır.

0(344) 235 18 46 İŞMAR ÇEVRE LABAB.İ̇ŞSAĞ.VE GÜV.YA.DAN.EĞSAN.VE Tİ̇C.LTD.ŞTİ̇.

KAHRAMANMARAŞ A SINIFI İŞ GÜVENLİK UZMANI

A sınıfı iş sağlığı ve güvenliği belgesi olan elemana ihtiyaç vardır.

0(344) 235 18 46 İŞMAR ÇEVRE LABAB.İ̇ŞSAĞ.VE GÜV.YA.DAN.EĞSAN.VE Tİ̇C.LTD.ŞTİ̇.

ANTALYA C SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

TERSANEDE DEVAMLI GÖREV YAPACAK C SINIFI İSG UZMANI SAHA DENETİMLERİ VE BUNUN YANI SIRA OFİS DE PERSONEL VE İSG İLE ALAKALI İŞLERİN TAKİBİNİ YAPACAK P...

NEBULA YAT SANAYİ̇ VE Tİ̇CARET ANONİ̇M Şİ̇RKETİ̇

İZMİR C SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

İlgili bölümden mezun ve deneyimli, fabrika ve saha içerisinde ilgili iş izinlerinin takibi, düzenlenmesi, sahada bulunan personellerin İSG konusunda...

ARON OTOMASYON İNŞAAT ENERJİ̇ SANAYİ̇ VE Tİ̇CARET ANONİ̇M Şİ̇RKETİ̇

ANTALYA C SINIF İŞ GÜVENLİĞİ UZMANI

Ofiste evrak düzenleme, ofis programlarına hakim. Esnek çalışmaya uygun. B sınıf ehliyete sahip aktif araç kullanabilen, Antalya ve ilçelerinde C sını...

UYUM ORTAK SAĞLİK GÜV.B.Ç.V.M.M.Ö.S.ÖZ.EĞT.Hİ̇Z.Tİ̇C.LTD.ŞTİ̇.