OSGBDER: Kâğıt üstü hizmetler ve yetersiz denetimler can kayıplarını artırıyor

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre, 2025 yılının ilk 11 ayında en az 1.956 çalışan iş kazaları sonucu hayatını kaybetti. Bu rakam, 2024 yılı genelinde kaydedilen ölümlü iş kazası sayısının yıl tamamlanmadan aşıldığını ortaya koydu.

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri İşletmecileri Derneği (OSGBDER), sahada etkin şekilde uygulanmayan iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin, artan can kayıplarının başlıca nedenlerinden biri olduğunu vurguladı.

“İSG uygulamada yetersiz kalıyor”

OSGBDER tarafından yapılan açıklamada, risk analizleri, eğitim kayıtları ve acil durum planlarının çoğu işyerinde yalnızca evrak üzerinde kaldığı, sahada ise etkin ve sürdürülebilir bir uygulamanın bulunmadığı ifade edildi.

Dernek Başkanı Cengiz İmeci, mevcut tabloya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İlk 11 ayda 1.956 çalışanın hayatını kaybettiği bir ortamda, iş sağlığı ve güvenliği sisteminin sahada yeterince uygulanmadığı açıkça görülmektedir. Evrak üretimi yapılmakta, ancak uygulama eksikliği ciddi riskler doğurmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Denetim eksikliği temel sorunlardan biri”

Açıklamada, ölümlü iş kazalarının yüksek seyretmesinde denetim yetersizliğinin önemli bir etken olduğu vurgulandı. Pek çok işyerinin uzun yıllar boyunca iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetlenmediği, denetimlerin çoğu zaman yalnızca şikâyet üzerine gerçekleştirildiği ifade edildi.

Bu durumun, işverenler açısından caydırıcılığı azalttığı ve sistemsel boşluklara neden olduğu belirtildi.

Dilovası örneği: Kâğıt üstü hizmetin sonuçları

OSGBDER, Kocaeli Dilovası’nda meydana gelen ve 7 çalışanın hayatını kaybettiği yangın olayını, “kâğıt üstü OSGB hizmeti”nin somut bir örneği olarak değerlendirdi.

Bilirkişi raporlarına göre;
    •    OSGB ile işyeri arasında sözleşme bulunmasına rağmen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin işyerine fiilen gitmediği,
    •    Uzun süre saha denetimi yapılmadığı,
    •    Çalışan sayılarının eksik bildirildiği ve sigortasız işçi çalıştırıldığı,
    •    İş sağlığı ve güvenliği hizmetinin yalnızca evrak üzerinde yürütüldüğü tespit edildi.

“OSGB Birliği kurulmalı”

OSGBDER, mevcut yapının güçlendirilmesi amacıyla OSGB Birliği kurulması gerektiğini vurguladı. Yapılan açıklamada, böyle bir yapının;
    •    OSGB’lerin mesleki denetimini güçlendireceği,
    •    Sahaya inmeyen ve yalnızca belge üreten yapıların tespit edilmesini sağlayacağı,
    •    Hizmet kalitesini artıracak asgari standartların etkin biçimde uygulanmasına katkı sunacağı ifade edildi.

“Asgari ücret tarifesinin altındaki hizmetler sorgulanmalı”

Dernek, her yıl yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Asgari Ücret Tarifesinin, işverenler için önemli bir referans olduğunu hatırlattı.

Bu tarifelerin çok altında sunulan hizmetlerin çoğu zaman sahada karşılık bulmadığına dikkat çekilerek, işverenlerin bu tür teklifleri dikkatle değerlendirmesi gerektiği vurgulandı.

“Öncelik maliyet değil, çalışan güvenliği olmalı”

OSGBDER açıklamasında, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin bir maliyet unsuru değil, çalışanların yaşam hakkını koruyan temel bir sorumluluk alanı olduğu ifade edildi.

İşverenlerin;
    •    Sahada aktif olarak bulunan,
    •    Eğitimleri fiilen veren,
    •    Riskleri yerinde tespit eden,
    •    Acil durumları tatbikatlarla uygulayan

OSGB’leri tercih etmesinin, ölümlü iş kazalarının azaltılmasında kritik rol oynadığı belirtildi.