Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda sıfır iş kazası hedefi
Yeni düzenleme, bakanlık bünyesindeki tüm işyerlerinde daha güvenli, sağlıklı ve planlı bir çalışma ortamı oluşturmayı, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını en aza indirmeyi hedefliyor.
Yönerge; müzeler, kütüphaneler, il kültür müdürlükleri ve hizmet binaları dahil olmak üzere bakanlığın merkez ve taşra teşkilatındaki tüm birimleri kapsıyor. İşverenler, işveren vekilleri, memurlar, işçiler, stajyerler ve hizmet alımıyla çalışanlar, yönerge kapsamında bağlayıcı sorumluluklara sahip olacak.
İşverenin yükümlülükleri
Yeni yönergeye göre bakan veya yetkilendirdiği kişi “işveren” olarak kabul ediliyor ve şu görevleri üstleniyor:
-
İSG organizasyonu kurmak: Çalışma ortamını güvenli hale getirmek, İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) oluşturmak, mesleki riskleri önlemek ve gerekli araç-gereçleri sağlamak.
-
Risk değerlendirmesi: İşyerindeki tehlikeleri analiz etmek, önlemleri belirlemek ve uygulamak.
-
Kayıt ve raporlama: İş kazaları, meslek hastalıkları ve ramak kala olayları kayıt altına almak, incelemek ve raporlamak.
-
Sağlık gözetimi: Çalışanların işe giriş, iş değişikliği ve belirlenen periyotlarda sağlık kontrollerini sağlamak.
-
Eğitim ve bilgilendirme: Tüm personele İSG eğitimleri vermek ve eğitimleri iş değişikliği veya yeni teknoloji kullanımında yenilemek.
-
Acil durum planlaması: Yangın, patlama, kimyasal yayılım ve doğal afet gibi durumlar için plan hazırlamak ve tatbikat yapmak.
-
İSG kurulu oluşturmak: Elli ve üzeri çalışanı bulunan ve altı aydan uzun süren işlerde kurul kurmak ve kararlarını uygulamak.
Not: İşveren, İSG tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamayacak.
Çalışanların sorumlulukları
Çalışanlar da yönerge ile kendi sağlık ve güvenliklerini koruma sorumluluğu taşıyor:
-
Kendi ve diğer çalışanların güvenliğini tehlikeye düşürmemek.
-
Makine, cihaz ve kişisel koruyucu donanımları (KKD) talimatlara uygun kullanmak.
-
Tehlike ve eksiklikleri, “ramak kala” olayları işverene bildirmek.
-
Eğitimleri takip etmek ve iş başında uygulamak.
-
Kurul kararları ve işyeri kurallarına uymak.
İSG Kurulu ve İSGB
Yönergeye göre, elli ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde İSG Kurulu oluşturulacak. Kurul; işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları temsilcisi, sivil savunma uzmanı (varsa) ve çalışan temsilcisinden oluşuyor. Kurulun görevleri arasında risk değerlendirmesi yapmak, iş kazalarını raporlamak, eğitimleri planlamak ve acil durum planlarını gözden geçirmek bulunuyor.
Ayrıca, İSG faaliyetleri İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) üzerinden yürütülecek. Birim, çalışanların sağlık gözetimi, acil durum planları, eğitim planları ve kayıtların gizlilik esaslı saklanmasından sorumlu olacak. İSGB’de görevli personel, bu görev süresince başka işlerle görevlendirilemeyecek.
Teknik düzenlemeler ve KKD
Yönerge, büro ve kapalı alanlarda aydınlatma, havalandırma, zemin güvenliği, kablo düzenlemesi gibi önlemleri zorunlu kılıyor. Lavabo, tuvalet, yemekhane ve ortak alanlarda hijyen, mutfak ve laboratuvarlarda kimyasal güvenlik ve atık yönetimi kuralları belirleniyor. Elektrik işleri sadece ehliyetli personelce yapılacak, jeneratör ve pano odalarına yetkisiz giriş yasak.
Kişisel koruyucu donanımlar (KKD); risklerin toplu korunma yöntemleriyle önlenemediği durumlarda ücretsiz olarak işveren tarafından sağlanacak ve çalışanlar tarafından doğru şekilde kullanılacak.
Eski yönerge yürürlükten kaldırıldı
Yeni yönerge ile birlikte, 23 Kasım 2022 tarihli eski İSG Yönergesi yürürlükten kaldırıldı. Yönerge, yayımlandığı tarihte yürürlüğe giriyor ve hükümlerini Kültür ve Turizm Bakanı yürütüyor.
Yeni düzenleme ile Bakanlık, iş sağlığı ve güvenliği alanında “sıfır iş kazası, sıfır meslek hastalığı” hedefini sistematik olarak uygulamayı amaçlıyor.